Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 24

Devanagari script

न च पूर्वं त्वया पापं कृतं रावणसंक्षये । स्वामिकार्यरतस्त्वं हि सिद्धोऽसि मम दर्शनात्

Transliteration

na ca pūrvaṃ tvayā pāpaṃ kṛtaṃ rāvaṇasaṃkṣaye | svāmikāryaratastvaṃ hi siddho'si mama darśanāt

Translation

اور راون کے وध کے وقت تم نے پہلے کوئی گناہ نہیں کیا تھا۔ اپنے آقا کے کام میں یکسو رہ کر، میرے دیدار سے تم نے کمال و کامیابی حاصل کر لی ہے۔

Word by Word

• न: not
• न: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम् (negation particle)

• च: and
• च: Discourse connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• पूर्वम्: formerly/before
• पूर्वम्: Adverbial (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावेन अव्ययप्रयोगः; कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया (instrumental), एकवचनम्

• पापम्: sin/evil
• पापम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (accusative), एकवचनम्

• कृतम्: committed/done
• कृतम्: Kriya (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; 'पापं कृतम्' (sin committed)

• रावणसंक्षये: at the destruction of Rāvaṇa
• रावणसंक्षये: Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक) + संक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), सप्तमी (locative), एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (रावणस्य संक्षयः)

• स्वामिकार्यरतः: devoted to the master's work
• स्वामिकार्यरतः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वामि (प्रातिपदिक) + कार्य (प्रातिपदिक) + रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (nominative), एकवचनम्; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुषः (स्वामिनः कार्ये रतः)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा (nominative), एकवचनम्

• हि: indeed
• हि: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ-निपातः (indeed/for)

• सिद्धः: accomplished/perfected
• सिद्धः: Karta (Predicate/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (nominative), एकवचनम्; विधेय-विशेषणम् (predicate adjective)

• असि: are
• असि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्

• मम: of me/my
• मम: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (genitive), एकवचनम्

• दर्शनात्: from (the) seeing/vision
• दर्शनात्: Apadana (Cause/Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), पञ्चमी (ablative), एकवचनम्

Speaker

Mahādeva (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha milieu (Revākhaṇḍa)

Type: river

Visual Art Cues

Scene: Shiva absolves Hanūmān of prior sin regarding Rāvaṇa’s destruction, praising his dedication to his master’s mission and declaring his fulfillment through darśana.

Characters & Entities

• Śiva (Mahādeva)
• Rāvaṇa
• Hanumān (implied addressee)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Actions done in rightful service to dharma are not sinful; sincere seva culminates in divine darśana and inner accomplishment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The setting remains the Revā/Narmadā tīrtha where Śiva grants darśana after prolonged practice.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed; the verse affirms the dharmic principle of duty-bound action and the fruit of darśana.