Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 10

Devanagari script

ते यान्ति भास्करे लोके परमे दुःखनाशने । भास्करादैश्वरे लोके चैश्वरादनिवर्तके

Transliteration

te yānti bhāskare loke parame duḥkhanāśane | bhāskarādaiśvare loke caiśvarādanivartake

Translation

وہ بھاسکر (سورج) کے لوک کو جاتے ہیں جو غم کا اعلیٰ ترین مٹانے والا ہے؛ اور سورج کے لوک سے پھر ربّانی شان والے لوک کو—اس مقام کو جہاں سے واپسی نہیں۔

Word by Word

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; सर्वनाम

• यान्ति: go
• यान्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √या (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• भास्करे: in Bhāskara (Sun) [world]
• भास्करे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सप्तमी (7th/Locative) एकवचनम्

• लोके: world
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सप्तमी (7th) एकवचनम्

• परमे: supreme
• परमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सप्तमी (7th) एकवचनम्; विशेषणम्

• दुःख-नाशने: in the destroyer of sorrow
• दुःख-नाशने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: दुःख (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सप्तमी (7th) एकवचनम्; विशेषणम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘दुःखस्य नाशनः’)

• भास्करात्: from Bhāskara (Sun)
• भास्करात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे पञ्चमी (5th/Ablative) एकवचनम्

• ऐश्वरे: in the lordly/sovereign
• ऐश्वरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: ऐश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सप्तमी (7th) एकवचनम्; विशेषणम्

• लोके: world
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सप्तमी (7th) एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• ऐश्वरात्: from Īśvara/lordship
• ऐश्वरात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: ऐश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे पञ्चमी (5th) एकवचनम्

• अनिवर्तके: in the non-returning (place)
• अनिवर्तके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: अनिवर्तक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सप्तमी (7th) एकवचनम्; विशेषणम्

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Narmadā-tīrtha-pañcaka (context)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A luminous path rises from the Narmadā ghāṭa to a radiant solar orb (Bhāskara-loka), then to a higher, regal ‘aiśvarya’ realm symbolized by a jeweled city in the sky, ending in a gate marked ‘anivartaka’.

Characters & Entities

• Bhāskara (Sūrya)
• Bhāskara-loka
• Aiśvara-loka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage merit is framed not only as worldly blessing but as a trajectory toward higher lokas and ultimately a non-returning spiritual state.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The fruit is attributed to those connected with the Narmadā tīrtha-pañcaka praised in the surrounding verses.

What ritualistic prescription is mentioned?

No new rite is prescribed here; it states the posthumous/phala outcomes of the tīrtha merit.