Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 15

Devanagari script

काचिच्चन्द्रसमाभासा काचिदादित्यसप्रभा । काचिदंजनपुञ्जाभा काचिद्रक्तोत्पलप्रभा

Transliteration

kāciccandrasamābhāsā kācidādityasaprabhā | kācidaṃjanapuñjābhā kācidraktotpalaprabhā

Translation

ایک چاند کی سی تابانی رکھتی تھی، ایک سورج کی مانند درخشاں تھی۔ ایک سرمہ کی ڈھیری جیسی سیاہی لیے تھی، اور ایک سرخ کنول کی سی دمک رکھتی تھی۔

Word by Word

• काचित्: one (female)
• काचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काचित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Feminine, Nominative, Singular); अनिर्दिष्टा (some/one)

• चन्द्र-सम-आभासा: having a moon-like radiance
• चन्द्र-सम-आभासा: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: चन्द्र (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक) + आभास (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (चन्द्रेण समः आभासः यस्याः)

• काचित्: another (female)
• काचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काचित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• आदित्य-स-प्रभा: sun-bright, with solar splendor
• आदित्य-स-प्रभा: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक) + स (अव्यय/उपसर्गार्थे ‘सह’) + प्रभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (आदित्येन सह/सदृशी प्रभा यस्याः)

• काचित्: another (female)
• काचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काचित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अंजन-पुञ्ज-आभा: dark as a heap of collyrium
• अंजन-पुञ्ज-आभा: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अंजन (प्रातिपदिक) + पुञ्ज (प्रातिपदिक) + आभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (अंजनपुञ्जस्य आभा यस्याः)

• काचित्: another (female)
• काचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काचित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• रक्त-उत्पल-प्रभा: having the glow of a red lotus
• रक्त-उत्पल-प्रभा: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: रक्त (प्रातिपदिक) + उत्पल (प्रातिपदिक) + प्रभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (रक्तोत्पलस्य प्रभा यस्याः)

Speaker

Narrator (a Brāhmaṇa sage) addressing a king (Nareśvara)

Skanda Dialogue

Listener: Unspecified

Visual Art Cues

Scene: Close tableau of four among the maidens: one cool-white like moonlight, one blazing gold like the sun, one deep collyrium-black, one crimson like a red lotus—each with distinct aura.

Characters & Entities

• Candra (moon)
• Āditya (sun)
• Añjana (collyrium)
• Rakta-utpala (red lotus)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine manifestation is multi-hued—beauty and power appear in many forms, each pointing to a higher sacred order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it continues the Revā Khaṇḍa narrative atmosphere.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a descriptive, poetic passage.