Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 19
Devanagari script
यदि उच्चैःश्रवाः श्वेतोऽहं दासी च तवैव तु । एवं परस्परं द्वाभ्यां संवादोऽयं व्यवर्धत
Transliteration
yadi uccaiḥśravāḥ śveto'haṃ dāsī ca tavaiva tu | evaṃ parasparaṃ dvābhyāṃ saṃvādo'yaṃ vyavardhata
Translation
“اگر اُچّیَہ شروَا سفید ہوا تو تم ہی میری باندی ہوگی۔” یوں ان دونوں کے درمیان یہ باہمی جھگڑا اور شرط مزید بڑھتی گئی۔
Word by Word
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तबोधक-अव्यय (conditional particle)
उच्चैःश्रवाःUccaiḥśravā
उच्चैःश्रवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउच्चैःश्रवस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—उच्चैः + श्रवस् (बहुव्रीहि)
श्वेतःwhite
श्वेतः:
Pratijna/Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
दासीmaidservant
दासी:
Pratijna/Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootदासी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण (emphatic particle)
तुbut/and
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
एवम्thus
एवम्:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (manner adverb)
परस्परम्mutually
परस्परम्:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formअव्यय (reciprocal adverb)
द्वाभ्याम्by the two (of them)
द्वाभ्याम्:
Kartr-karana (Agent group/कर्तृ-समूह)
TypeNoun
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (संख्याशब्द), तृतीया (3rd/Instrumental), द्विवचन
संवादःthe conversation
संवादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंवाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अयम्this
अयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
व्यवर्धतincreased / grew
व्यवर्धत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Narrator (deduced; summary line of the episode)
Visual Art Cues
Scene: The two parties finalize reciprocal terms: if the horse is white, Kadrū becomes Vinatā’s bondwoman; the quarrel swells—foreshadowing deceit and future epic consequences.
Characters & Entities
K
KadrūV
VinatāU
UccaiḥśravāFAQs
Unchecked contention hardens into binding vows; dharma urges caution before escalating disputes.
No tirtha is directly mentioned in this verse.
None.