Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 27

Devanagari script

प्रादुर्भावमिमं कौर्म्यं येऽधीयन्ते द्विजोत्तमाः । येऽपि शृण्वन्ति विद्वांसो मुच्यन्ते तेऽपि किल्बिषैः

Transliteration

prādurbhāvamimaṃ kaurmyaṃ ye'dhīyante dvijottamāḥ | ye'pi śṛṇvanti vidvāṃso mucyante te'pi kilbiṣaiḥ

Translation

اے برگزیدہ دِویج، جو لوگ کُورم (کچھوے) کے ظہور کی اس روایت کا مطالعہ کرتے ہیں، اور جو اہلِ علم اسے محض سنتے ہیں—وہ بھی یقیناً گناہوں سے آزاد ہو جاتے ہیں۔

Word by Word

• प्रादुर्भावम्: manifestation, appearance
• प्रादुर्भावम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रादुर्भाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• इमम्: this
• इमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

• कौर्म्यम्: pertaining to Kūrma (tortoise)
• कौर्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कौर्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘कूर्मसम्बन्धि’ (pertaining to the tortoise)

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• अधीयन्ते: study, recite
• अधीयन्ते: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अधि-इ (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपदम; ‘अधि + इ’ = अध्ययनं कुर्वन्ति

• द्विज-उत्तमाः: best of the twice-born (brahmins)
• द्विज-उत्तमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘श्रेष्ठा द्विजाः’

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• अपि: also, even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपि-निपात (also/even)

• शृण्वन्ति: hear, listen
• शृण्वन्ति: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम

• विद्वांसः: learned people
• विद्वांसः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विद्वस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• मुच्यन्ते: are freed
• मुच्यन्ते: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम; कर्मणि-प्रयोगार्थः ‘विमुच्यन्ते’

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय-निपात (also)

• किल्बिषैः: from sins
• किल्बिषैः: Apadana (Separation/अपादान)
• Type: Noun
• Root: किल्बिष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; अपादानार्थेऽपि प्रयोगः (from sins)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic voice; specific speaker not explicit in the snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kūrma-prādurbhāva-kathā (as narrative-tīrtha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvijottama addressed; also the king in the frame narrative

Visual Art Cues

Scene: A learned assembly of dvijas listens as the Kūrma manifestation account is recited; the atmosphere is calm, scholastic, and purifying, with the promise of release from sins for listeners and students alike.

Characters & Entities

• Kūrma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śravaṇa (hearing) and adhyayana (study/recitation) of sacred Purāṇic narratives are themselves purifying acts that destroy sin.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named in this verse; it emphasizes the universal merit of hearing/studying the Kūrma-manifestation account within the Revā-khaṇḍa context.

What ritualistic prescription is mentioned?

The implied practice is śravaṇa (listening) and pāṭha/adhyayana (recitation/study) of the passage for removal of sins.