Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 13

पुष्करान्ताश्च ये द्वीपा ये च सप्तमहार्णवाः । लोकालोकं महाशैलं सर्वं च पुरतः स्थितम्

puṣkarāntāśca ye dvīpā ye ca saptamahārṇavāḥ | lokālokaṃ mahāśailaṃ sarvaṃ ca purataḥ sthitam

اس نے پُشکر تک پھیلے ہوئے دیپوں کو اور سات عظیم سمندروں کو دیکھا؛ اور لوکالوک نامی وسیع مہاپہاڑ کو بھی—سب کچھ اس کے سامنے قائم تھا۔

puṣkara-antāḥending with Puṣkara
puṣkara-antāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootpuṣkara (प्रातिपदिक) + anta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — विशेषणम् (dvīpāḥ); ‘पुष्करः अन्तः येषाम्’ (ending with Puṣkara)
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
yewhich
ye:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (यद्-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — सम्बन्धवाचक सर्वनाम
dvīpāḥcontinents/islands
dvīpāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdvīpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
yewhich
ye:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (यद्-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
sapta-mahā-ārṇavāḥthe seven great oceans
sapta-mahā-ārṇavāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsapta (प्रातिपदिक) + mahā (प्रातिपदिक) + ārṇava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — ‘सप्त महान्तः आर्णवाः’
loka-alokamLokāloka (mountain)
loka-alokam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक) + aloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — (नाम) Lokāloka (mountain)
mahā-śailamgreat mountain
mahā-śailam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + śaila (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
sarvamall (of it)
sarvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (सर्व-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — समस्तवस्तुसमाहारः
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
purataḥin front
purataḥ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpuratas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (देशवाचक क्रियाविशेषण) — ‘in front’
sthitamstanding; situated
sthitam:
Karma (Object state/कर्म-विशेषण)
TypeVerb
Root√sthā (स्था धातु)
Formक्त (past passive participle) नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘standing/placed’ (sarvam इत्यस्य विशेषणम्)

Unknown (contextual narrator in Revā Khaṇḍa)

Tirtha: Puṣkara (as cosmographic marker; also terrestrial Pushkar tīrtha by name)

Type: kshetra

Scene: Before the Lord stands a grand cosmic tableau: concentric continents up to Puṣkara, seven encircling oceans of different hues, and the colossal Lokāloka mountain like a ring-wall at the edge of light.

P
Puṣkara
S
Seven oceans (saptamahārṇava)
L
Lokāloka mountain

FAQs

The Purāṇic cosmos is envisioned as sacred and structured; contemplating it cultivates humility and devotion to the Lord who upholds it.

Puṣkara is referenced as a cosmographic limit; no specific Revā tīrtha is praised in this verse.

None.