Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 98

क्षीरोदं केशवो गच्छत्कालपृष्ठे निपातिते । य इदं शृणुयाद्भक्त्या चरितं दानवस्य च

kṣīrodaṃ keśavo gacchatkālapṛṣṭhe nipātite | ya idaṃ śṛṇuyādbhaktyā caritaṃ dānavasya ca

جب دیو کو پچھاڑ کر گرا دیا گیا تو کیشو (وشنو) دودھ کے سمندر کی طرف گئے۔ جو کوئی بھکتی سے اس دیو کے اعمال کا یہ چرِت سن لے…

क्षीरोदम्the milk-ocean
क्षीरोदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षीर-उद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (क्षीरस्य उदः/उदकं)
केशवःKeśava (Viṣṇu)
केशवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गच्छत्going
गच्छत्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणरूपेण (केशवः)
कालपृष्ठेon the back of Time
कालपृष्ठे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल-पृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (कालस्य पृष्ठे)
निपातितेwhen (it is) cast/placed down
निपातिते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनि-पत् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरणे सह (कालपृष्ठे)
यःwho (whoever)
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक-प्रत्यय (relative pronoun)
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शृणुयात्should hear
शृणुयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
चरितम्the account/deed
चरितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचरित (प्रातिपदिक; √चर्-क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त नाम (past deed/story)
दानवस्यof the Dānava (demon)
दानवस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)

Śiva (as narrator of the māhātmya) to the king (listener)

Listener: Rājā (O King)

Scene: Keśava, after felling a demon, departs across a cosmic expanse toward the Ocean of Milk; sages/kingly audience listens as the narrator transitions from battle to tīrtha-māhātmya.

K
Keśava (Viṣṇu)
K
Kṣīroda (Ocean of Milk)
D
Dānava (demon)

FAQs

Devotional listening (śravaṇa-bhakti) to sacred narratives is itself a dharmic act that yields spiritual merit.

The chapter belongs to the Revā Khaṇḍa; the explicit tīrtha praise appears in the following verses for Liṅgeśvara/Luṅkeśvara.

Śravaṇa (hearing) of the sacred account with devotion.