Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 63
Devanagari script
अजेयश्चामरश्चैव मया ह्युक्तः स केशव । हन्तुमिच्छति मां पाप उपायस्तव विद्यते
Transliteration
ajeyaścāmaraścaiva mayā hyuktaḥ sa keśava | hantumicchati māṃ pāpa upāyastava vidyate
Translation
اے کیشو! میں نے اسے ناقابلِ شکست اور اَمر کہا تھا۔ وہ گنہگار اب مجھے قتل کرنا چاہتا ہے—اگر کوئی تدبیر ہے تو وہ تم ہی اختیار کرو۔
Word by Word
अजेयःunconquerable
अजेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअजेय (प्रातिपदिक; √जि (धातु) + अ- उपसर्ग/निषेध + यत् प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (adjective)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अमरःan immortal; a god
अमरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/बलार्थ (for emphasis/indeed)
उक्तःsaid/told
उक्तः:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Root√वच् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
केशवO Keśava
केशव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
हन्तुम्to kill
हन्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Root√हन् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formतुमुनन्त (infinitive), क्रियार्थ (purpose)
इच्छतिwishes/desires
इच्छति:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√इष्/इच्छ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
पापO sinful one
पाप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; विशेषण (adjective)
उपायःa means/remedy
उपायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तवfor you/of you
तव:
Sambandha (Possessor/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
विद्यतेexists/is available
विद्यते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (धातु; विद्=सत्तायाम्/ज्ञाने)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
Speaker
Īśvara (Śiva)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Revā (Narmadā) Taṭa
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A worried deity (speaker) addresses Keśava, confessing he proclaimed a dānava ‘unconquerable and deathless’; the atmosphere is tense, with a looming asura threat and a plea for a lawful stratagem.
Characters & Entities
Ī
Īśvara (Śiva)K
Keśava (Viṣṇu)D
DānavaFAQs
When errors create danger, dharma is restored through wise counsel, humility, and strategic action rather than pride.
No; this verse is focused on the crisis and counsel between Śiva and Viṣṇu.
None.