Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 46

Devanagari script

ते दृष्टा ब्राह्मणैः सर्वैर्वेदवेदाङ्गपारगैः । संपृष्टास्तैर्महाराज यथा तदवधारय

Transliteration

te dṛṣṭā brāhmaṇaiḥ sarvairvedavedāṅgapāragaiḥ | saṃpṛṣṭāstairmahārāja yathā tadavadhāraya

Translation

انہیں اُن تمام برہمنوں نے دیکھا جو ویدوں اور ویدانگوں میں پارنگت تھے۔ اے مہاراج! انہوں نے اُن سے سوال کیا؛ جیسا میں بیان کروں ویسا ہی سمجھ لیجیے۔

Word by Word

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम् (Plural)

• दृष्टाः: seen
• दृष्टाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: dṛś (धातु) + kta (क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्

• ब्राह्मणैः: by the brāhmaṇas
• ब्राह्मणैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: brāhmaṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम्

• सर्वैः: by all
• सर्वैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया, बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifier)

• वेदवेदाङ्गपारगैः: by those proficient in the Vedas and Vedāṅgas
• वेदवेदाङ्गपारगैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: veda + vedāṅga + pāraga (प्रातिपदिक); समासः
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया, बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (veda-vedāṅgayoḥ pāragaḥ = one who has mastered the Vedas and Vedāṅgas)

• संपृष्टाः: questioned/asked
• संपृष्टाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: saṃ-pṛcch (धातु) + kta (क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि कृदन्तः; पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्

• तैः: by them
• तैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया, बहुवचनम्

• महाराज: O great king
• महाराज: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: mahā + rāja (प्रातिपदिक); समासः
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचनम्; कर्मधारयः (mahān rājā)

• यथा: as, in the manner that
• यथा: Avyaya (Modifier/अव्यय-सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: yathā (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; सम्बन्ध/प्रकारवाचक-अव्ययम् (manner/according as)

• तत्: that (matter)
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• अवधारय: understand/ascertain
• अवधारय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ava-dhṛ (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

Speaker

Narrator (continuing Mārkaṇḍeya’s account)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha-maṇḍala (general frame)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahārāja (royal interlocutor)

Visual Art Cues

Scene: A group of learned brāhmaṇas, calm yet intent, approach a royal figure and begin to question travelers; the scene is set as a narrative handoff—‘listen as I relate’.

Characters & Entities

• brāhmaṇa
• Veda
• Vedāṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is clarified through respectful inquiry; learning is paired with discernment and questioning.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The episode remains situated in the Revā/Narmadā milieu of Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite here; it introduces a dharmic inquiry within the tīrtha narrative.