Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 41

Devanagari script

वार्द्धुष्याद्यास्तु वर्ज्यन्ते पित्ःणां दत्तमक्षयम् । अपरेऽह्णि ततो गच्छेत्पुण्यां देवशिलां शुभाम्

Transliteration

vārddhuṣyādyāstu varjyante pitḥṇāṃ dattamakṣayam | apare'hṇi tato gacchetpuṇyāṃ devaśilāṃ śubhām

Translation

لیکن واردھوشیہ وغیرہ جیسے مواقع سے پرہیز کیا جائے؛ پِتروں کو دیا ہوا دان اَکشَے (لازوال) ہوتا ہے۔ پھر اگلے دن پُنّیہ اور شُبھ ‘دیوشِلا’ نامی مقدس مقام کی طرف جائے۔

Word by Word

• वार्द्धुष्याद्याः: (rites) beginning with vārddhuṣya etc.
• वार्द्धुष्याद्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वार्द्धुष्य + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st); बहुवचन; तत्पुरुष (वार्द्धुष्यं आदिः येषाम्/याः) ‘vārddhuṣya etc.’ (rites/occasions)

• तु: however/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• वर्ज्यन्ते: are to be avoided/are avoided
• वर्ज्यन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वर्ज् (धातु)
• Form: लट् (Present); प्रथमपुरुष (3rd); बहुवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)

• पितॄणाम्: of the ancestors
• पितॄणाम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th); बहुवचन

• दत्तम्: given/offered
• दत्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; विशेष्य (अक्षयम्)

• अक्षयम्: imperishable/inexhaustible
• अक्षयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc); एकवचन; विशेषण (दत्तम्)

• अपरे: on the other/next
• अपरे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th); एकवचन; विशेषण (अह्नि)

• अह्नि: day
• अह्नि: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th); एकवचन

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/अपादानार्थक (then/from there)

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष (3rd); एकवचन; परस्मैपद

• पुण्याम्: holy
• पुण्याम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन; विशेषण (देवशिलाम्)

• देवशिलाम्: to Devaśilā (the divine rock/place)
• देवशिलाम्: Karma (Goal/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव + शिला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन; तत्पुरुष (देवस्य/देवानां शिला) स्थाननाम

• शुभाम्: auspicious
• शुभाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन; विशेषण (देवशिलाम्)

Speaker

Deductive (Revā-khaṇḍa narrator/ṛṣi instructing a king)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Devaśilā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: A king (nṛpa) implied from preceding address; also general instruction to pilgrims

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim party preparing to depart after completing pitṛ rites, consulting an almanac/elder for auspicious timing; ahead lies Devaśilā—an auspicious sacred rock by the river, gleaming in morning light.

Characters & Entities

• Pitṛs
• Devaśilā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual power depends on right timing and discipline; offerings to the ancestors, when done correctly, yield inexhaustible merit.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

Devaśilā is named as an auspicious destination within the Revā-khaṇḍa pilgrimage circuit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Avoid certain disfavored occasions (vārddhuṣya etc.), then travel on the next day to Devaśilā as part of the prescribed tīrtha observance.