Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 14

Devanagari script

देवशिलाया माहात्म्यं स्नानदानादिजं फलम् । व्रतोपवासनियमैर्यत्प्राप्यं तद्वदस्व मे

Transliteration

devaśilāyā māhātmyaṃ snānadānādijaṃ phalam | vratopavāsaniyamairyatprāpyaṃ tadvadasva me

Translation

مجھے دیوشِلا کی مہاتمیا بتائیے—غسل، دان وغیرہ سے پیدا ہونے والے پھل—اور یہ بھی کہ وہاں ورت، اُپواس اور نِیَم کے ذریعے کیا حاصل ہوتا ہے۔

Word by Word

• देवशिलायाः: of (the) Devaśilā
• देवशिलायाः: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + शिला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘देवस्य शिला’/देवशिला)

• माहात्म्यम्: greatness (sacred glory)
• माहात्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• स्नानदानादिजम्: arising from bathing, charity, etc.
• स्नानदानादिजम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्नान (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; तत्पुरुष (‘स्नान-दान-आदि-जन्य’ = arising from bathing, giving, etc.)

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• व्रतोपवासनियमैः: by vows, fasts, and observances
• व्रतोपवासनियमैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक) + उपवास (प्रातिपदिक) + नियम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (vows, fasts, and observances)

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन (relative: ‘which’)

• प्राप्यम्: to be attained
• प्राप्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/future passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; ‘to be attained/attainable’

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन (demonstrative: ‘that’)

• वदस्व: tell/speak
• वदस्व: Kriya (Request/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative); परस्मैपद; मध्यम-पुरुष; एकवचन

• मे: to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति; एकवचन (enclitic ‘me’: to me/for me)

Speaker

Uttānapāda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: देवशिला

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: ईश्वर

Visual Art Cues

Scene: राजा देवशिला के माहात्म्य, स्नान-दान-फल और व्रत-उपवास-नियम से प्राप्ति पूछता है; सामने ईश्वर/ऋषि शांत मुद्रा में

Characters & Entities

• Devaśilā
• Snāna
• Dāna
• Vrata
• Upavāsa
• Niyama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha practice is complete when place-based devotion is joined to ethical discipline—vows, fasting, and regulated conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Devaśilā tīrtha in the Śūlabheda region of the Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Inquiry into the results of snāna, dāna, and observances like vrata, upavāsa, and niyama at Devaśilā.