Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 47

Devanagari script

बृहद्रथान्तरं चैव यो जपेद्भक्तितत्परः । स प्रयाति नरः स्थानं यत्र देवो महेश्वरः

Transliteration

bṛhadrathāntaraṃ caiva yo japedbhaktitatparaḥ | sa prayāti naraḥ sthānaṃ yatra devo maheśvaraḥ

Translation

اور جو شخص بھکتی میں یکسو ہو کر بृहدرथان्तर کا جپ کرے، وہ اس مقام کو پہنچتا ہے جہاں پروردگار مہیشور وِراجمان ہیں۔

Word by Word

• बृहद्रथान्तरम्: Bṛhadrathāntara (chant/name)
• बृहद्रथान्तरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बृहत् + रथ + अन्तर (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Neuter, Accusative singular; (name of a sāman/chant)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्; conjunction

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्ययम्; emphatic particle

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Relative pronoun, Masculine, Nominative singular

• जपेत्: should recite
• जपेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; Parasmaipada

• भक्तितत्परः: intent on devotion
• भक्तितत्परः: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भक्ति + तत्पर (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, Nominative singular; भक्तौ तत्परः (devotion-intent)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Demonstrative pronoun, Masculine, Nominative singular

• प्रयाति: goes/attains
• प्रयाति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + √या (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; Parasmaipada

• नरः: man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, Nominative singular

• स्थानम्: abode/place
• स्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Neuter, Accusative singular

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम्; relative adverb (where)

• देवः: the god
• देवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, Nominative singular

• महेश्वरः: Maheśvara (Śiva)
• महेश्वरः: Karta (Apposition/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा + ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, Nominative singular; महान् ईश्वरः (Great Lord)

Speaker

Skanda (deduced from Revā Khaṇḍa narrative style within Skanda Purāṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā tīrtha (context)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee chanting on the riverbank; above, a visionary opening of Maheśvara’s luminous abode—Śiva seated with Pārvatī, gaṇas, and a radiant mandala—suggesting the promised destination.

Characters & Entities

• Maheśvara
• Bṛhadrathāntara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devoted recitation (japa) is portrayed as a direct means to reach Śiva’s divine abode.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The statement occurs in the Revā Khaṇḍa, connected to the sanctity of Revā-kṣetra (Narmadā tīrthas).

What ritualistic prescription is mentioned?

Japa of the Bṛhadrathāntara with single-minded devotion.