Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 27
Devanagari script
तद्भित्त्वा पुरुषो जज्ञे चतुर्वक्त्रः पितामहः । सोऽसृजद्विश्वमेवं तु सदेवासुरमानुषम्
Transliteration
tadbhittvā puruṣo jajñe caturvaktraḥ pitāmahaḥ | so'sṛjadviśvamevaṃ tu sadevāsuramānuṣam
Translation
اس اَندے کو چیر کر پُرش چہار رُخی پِتامہہ برہما کے روپ میں پیدا ہوا۔ پھر اُس نے ترتیب کے ساتھ کائنات کو—دیوتاؤں، اسوروں اور انسانوں سمیت—رچا۔
Word by Word
तत्that (it)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम
भित्त्वाhaving split
भित्त्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootbhid (भिद् धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), ‘having split/broken’
पुरुषःthe person/being
पुरुषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
जज्ञेwas born/arose
जज्ञे:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (जन् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
चतुर्-वक्त्रःfour-faced
चतुर्-वक्त्रः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootcatur (संख्या-प्रातिपदिक) + vaktra (वक्त्र प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; (चतुर्णां वक्त्राणां समाहार/विशेषणार्थ)
पितामहःthe Grandfather (Brahmā)
पितामहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpitāmaha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
असृजत्created/emitted
असृजत्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootsṛj (सृज् धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
विश्वम्the universe
विश्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootviśva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक निपात (particle: but/indeed)
स-देव-असुर-मानुषम्together with gods, demons, and humans
स-देव-असुर-मानुषम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (सह/सहितार्थ उपसर्गवत्) + deva (देव) + asura (असुर) + mānuṣa (मानुष)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण; समाहार/सहितार्थ (with gods, demons, and humans)
Speaker
Purāṇic narrator (contextual)
Visual Art Cues
Scene: The cosmic egg splits; from within arises four-faced Brahmā seated on a lotus, beginning to emanate gods, asuras, humans, and the ordered cosmos.
Characters & Entities
B
Brahmā (Pitāmaha, Caturvaktra)D
DevasA
AsurasH
HumansFAQs
Cosmic order unfolds through appointed divine functions: Brahmā emerges to structure creation, including all classes of beings.
No specific site is named in this verse; it supports the Revā Khaṇḍa’s broader sacred narrative setting.
None.