Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

Devanagari script

आगताश्च ततो देवा ब्रह्माद्याश्च सवासवाः । हृष्टास्तुष्टाश्च ते सर्वे प्रणेमुः पार्वतीपतिम्

Transliteration

āgatāśca tato devā brahmādyāśca savāsavāḥ | hṛṣṭāstuṣṭāśca te sarve praṇemuḥ pārvatīpatim

Translation

پھر برہما اور اندرا سمیت دیوتا وہاں پہنچے۔ وہ سب خوش اور مطمئن ہو کر پاروتی کے شوہر (شیو) کے سامنے جھک گئے۔

Word by Word

• आगताः: having come, arrived
• आगताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आ-गम् (धातु) → आगत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; adjectival to ‘देवाः’

• च: and
• च: Sambandha/Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• ततः: then, from there
• ततः: Adhikarana (Context)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थान/कालवाचक (ablatival adverb: ‘from there/then’)

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• ब्रह्माद्याः: beginning with Brahmā
• ब्रह्माद्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (ब्रह्मा-आद्याः = ‘beginning with Brahmā’); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; adjectival to ‘देवाः’

• च: and
• च: Sambandha/Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• सवासवाः: along with Indra
• सवासवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय-उपसर्गार्थ ‘with’) + वासव (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (स-वासवाः = ‘with Indra/with the Vasavas’); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; adjectival to ‘देवाः’

• हृष्टाः: delighted
• हृष्टाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: हृष् (धातु) → हृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; adjectival to ‘ते सर्वे’

• तुष्टाः: satisfied
• तुष्टाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तुष् (धातु) → तुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; adjectival to ‘ते सर्वे’

• च: and
• च: Sambandha/Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘ते’ इत्यस्य विशेषण

• प्रणेमुः: bowed down
• प्रणेमुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-नम् (धातु)
• Form: लिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, बहुवचन; perfect ‘they bowed’

• पार्वतीपतिम्: the lord (husband) of Pārvatī
• पार्वतीपतिम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (पार्वत्याः पतिः); पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Speaker

Mārkaṇḍeya (narrative voice continuing)

Visual Art Cues

Scene: A radiant assembly of Brahmā, Indra, and the devas arriving in the sky, hands folded, bowing to Śiva (Pārvatīpati) seated or standing with serene majesty.

Characters & Entities

• Devas
• Brahmā
• Indra (Vāsava)
• Pārvatīpati (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even the highest devas honor Śiva; reverence (praṇāma) is the natural response to divine protection and restoration of order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified; the verse sets the stage for subsequent pilgrimage (tīrtha-yātrā) themes in the chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

The act implied is praṇāma (salutation), a basic devotional observance.