Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

Devanagari script

ततोऽन्धको मृधे क्रुद्धो बाणमार्गेण निर्गतः । स दृष्ट्वा बाणमार्गेण चापहस्तं जनार्दनम्

Transliteration

tato'ndhako mṛdhe kruddho bāṇamārgeṇa nirgataḥ | sa dṛṣṭvā bāṇamārgeṇa cāpahastaṃ janārdanam

Translation

پھر اندھک جنگ میں غضبناک ہو کر تیروں کے راستے سے آگے بڑھا۔ اسی تیر کے نشان پر چلتے ہوئے اس نے کمان ہاتھ میں لیے جناردن کو دیکھ لیا۔

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kala (Temporal/sequence)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अनन्तर्ये अव्यय (then)

• अन्धकः: Andhaka
• अन्धकः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: अन्धक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• मृधे: in battle
• मृधे: Adhikarana (Location: in battle)
• Type: Noun
• Root: मृध्/मृध (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• क्रुद्धः: angry
• क्रुद्धः: Karta (as qualifier)
• Type: Adjective
• Root: क्रुध् (धातु) → क्रुद्ध (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying अन्धकः)

• बाणमार्गेण: by the path/track of the arrow
• बाणमार्गेण: Karana (Means/route)
• Type: Noun
• Root: बाणमार्ग (प्रातिपदिक) = बाण + मार्ग
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• निर्गतः: came out / emerged
• निर्गतः: Kriya (Result state)
• Type: Adjective
• Root: निर् + गम् (धातु) → निर्गत (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय/विशेषणम् (of अन्धकः)

• सः: he
• सः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (Gerundial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: दृश् (धातु) → दृष्ट्वा (कृदन्त, क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)

• बाणमार्गेण: by the arrow-track
• बाणमार्गेण: Karana (Means/route)
• Type: Noun
• Root: बाणमार्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• चापहस्तम्: the bow-in-hand (one holding a bow)
• चापहस्तम्: Karma (Object of दृष्ट्वा)
• Type: Adjective
• Root: चापहस्त (प्रातिपदिक) = चाप + हस्त
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; बहुव्रीहिः—चापः हस्ते यस्य सः (one who has a bow in hand)

• जनार्दनम्: Janārdana (Viṣṇu/Kṛṣṇa)
• जनार्दनम्: Karma (Object; apposition to चापहस्तम्)
• Type: Noun
• Root: जनार्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Narrator (contextual; continuation of Maheśa’s account)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) region (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: king

Visual Art Cues

Scene: Andhaka charges along the luminous arrow-trail through cavernous Pātāla and suddenly sees Janārdana—bow in hand, poised, radiant amid darkness.

Characters & Entities

• Andhaka
• Janārdana (Viṣṇu)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma inevitably meets its counterforce; the aggressor is drawn toward the very source of righteous restraint.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None explicitly; it narrates a confrontation rather than praising a pilgrimage place.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative movement within the battle.