Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 32

शोभनं पुरुषं दृष्ट्वा सर्वा अपि वराङ्गनाः । क्लेदभावं ततो जग्मुर्मुदा दारुवनस्त्रियः

śobhanaṃ puruṣaṃ dṛṣṭvā sarvā api varāṅganāḥ | kledabhāvaṃ tato jagmurmudā dāruvanastriyaḥ

اُس حسین مرد کو دیکھ کر داروون کی خوش اندام عورتیں سب کی سب مسرت بھرے جوش میں بے قرار ہو گئیں، اور اُن کے دل خوشی سے پگھل اٹھے۔

śobhanamhandsome, splendid
śobhanam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśobhana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण
puruṣamman
puruṣam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
sarvāḥall
sarvāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम-विशेषणवत्
apialso, even
api:
Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle), ‘also/even’
varāṅganāḥexcellent women
varāṅganāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvara-aṅganā (प्रातिपदिक; vara + aṅganā)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मधारय-समास (‘excellent women’)
kledabhāvama state of moistening/melting (emotional softening)
kledabhāvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkleda-bhāva (प्रातिपदिक; kleda + bhāva)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास
tataḥthen, thereafter
tataḥ:
Kāla/Deśa-adhikaraṇa (Temporal/Locative sense)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), ‘then/from that’
jagmuḥwent/attained
jagmuḥ:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
mudāwith joy
mudā:
Hetu/Karaṇa (Cause/Instrumental sense)
TypeNoun
Rootmudā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; भाववाचक
dāruvanastriyaḥthe women of Dāruvana
dāruvanastriyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdāruvana-strī (प्रातिपदिक; dāruvana + strī)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुष-समास (‘women of Dāruvana’)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Dāruvana (narrative-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Bhārata

Scene: All the women of the forest, fair-limbed, turn toward a strikingly handsome figure; their posture softens, faces flush with delighted agitation; the forest hermitage becomes a stage of sudden emotional ‘melting’.

D
Daruvana
D
Daruvana women
Ś
Śiva (implied as the ‘handsome man’)

FAQs

The verse illustrates how sensory attraction can quickly overwhelm self-control, urging vigilance and inner discipline.

Daruvana is the named locale; its inclusion in Revā Khaṇḍa supports the Purāṇic mapping of sacred places and exemplary events.

None; it is narrative description of emotional disturbance.