Previous Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 46

सर्वपापहरः पुण्यः श्रुतमात्रो नरोत्तम । धन्यः पापहरो नित्यमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

sarvapāpaharaḥ puṇyaḥ śrutamātro narottama | dhanyaḥ pāpaharo nityamityevaṃ śaṅkaro'bravīt

یہ نہایت مقدّس ہے اور تمام گناہوں کو دور کرنے والا ہے؛ اے بہترین انسان، محض اس کا ذکر سن لینے سے بھی گناہ مٹ جاتے ہیں۔ یہ بابرکت ہے، ہمیشہ گناہ کا ناس کرتا ہے—یوں شَنکر (شیو) نے فرمایا۔

सर्वपापहरःremover of all sins
सर्वपापहरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व + पाप + हर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (सर्वेषां पापानां हरः)
पुण्यःholy; meritorious
पुण्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
श्रुतमात्रः(effective) merely by being heard
श्रुतमात्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootश्रुत + मात्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (श्रुतं मात्रं यस्य/श्रुतमात्रेण)
नरोत्तमO best of men
नरोत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/8th), एकवचन; कर्मधारय-समासः (उत्तमो नरः)
धन्यःblessed; fortunate
धन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पापहरःsin-destroying
पापहरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपाप + हर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (पापस्य हरः)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्तिसूचक (quotative particle)
एवम्in this way
एवम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)
शङ्करःŚaṅkara (Śiva)
शङ्करः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अब्रवीत्said; spoke
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

Mārkaṇḍeya (narrating), quoting Śaṅkara (Śiva) as the original speaker

Tirtha: Revā (Narmadā) Māhātmya locus

Type: river

Listener: Yudhiṣṭhira (and/or the inquiring king addressed as nara-uttama)

Scene: Śiva (Śaṅkara) speaks a boon-like proclamation: the sacred account is ‘all-sin-destroying’ even by mere hearing; a reverent audience listens in a forest-āśrama setting.

Ś
Śaṅkara (Śiva)
A
Agni-tīrtha (contextual)

FAQs

In Purāṇic dharma, even śravaṇa (devout hearing) of a tīrtha’s māhātmya can purify; divine testimony (Śiva’s words) seals its authority.

The tīrtha being praised in the adhyāya—Agni-tīrtha in the Revā Khaṇḍa.

Śravaṇa: hearing the māhātmya itself is presented as a purifying practice.