Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 32

Devanagari script

षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिवर्षशतानि च । क्रीडते रुद्रलोकस्थस्तदन्ते भुवि चागतः

Transliteration

ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi ṣaṣṭivarṣaśatāni ca | krīḍate rudralokasthastadante bhuvi cāgataḥ

Translation

ساٹھ ہزار برس اور مزید چھ ہزار برس تک وہ رودر کے لوک میں کھیلتا رہتا ہے؛ اور اس مدت کے آخر میں پھر زمین پر لوٹ آتا ہے۔

Word by Word

• षष्टिवर्षसहस्राणि: sixty-thousand years
• षष्टिवर्षसहस्राणि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: षष्टि (प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्टिवर्षाणां सहस्राणि इति षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive determinative)

• षष्टिवर्षशतानि: hundreds of sixty years
• षष्टिवर्षशतानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: षष्टि (प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्टिवर्षाणां शतानि इति षष्ठी-तत्पुरुषः

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• क्रीडते: plays/sports
• क्रीडते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: क्रीड् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

• रुद्रलोकस्थः: dwelling in Rudra’s world
• रुद्रलोकस्थः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + स्थ (कृदन्त; √स्था धातोः)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; रुद्रलोके स्थितः इति सप्तमी-तत्पुरुषः; स्थ = क्त-प्रत्ययान्त विशेषणप्राय

• तदन्ते: at the end of that (period)
• तदन्ते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावसमास; तस्य अन्ते इति; अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial: 'at its end')

• भुवि: on earth
• भुवि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक: भुव्/भूमि)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• आगतः: has come/arrived
• आगतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः (having come)

Speaker

Sūta (deduced, Revā Khaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāverī–Narmadā Saṅgama (as per immediate context)

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: A king (nṛpa/nṛpasattama addressed in nearby verses)

Visual Art Cues

Scene: A meritorious pilgrim, radiant from tīrtha merit, is shown enjoying in Rudra’s celestial realm amid gaṇas and śaiva splendor; below, the earth awaits his return after the long span.

Characters & Entities

• Rudra
• Rudraloka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pious acts linked to Śaiva tīrthas are portrayed as granting long residence in Rudra’s realm, though heavenly enjoyment is still time-bound.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The phala pertains to the Adhyāya 29 tīrtha context—Narmadā and the Kāverī–Narmadā saṅgama.

What ritualistic prescription is mentioned?

None newly; this continues the stated results of the earlier anāśaka (fast) at the tīrtha.