Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 88

Devanagari script

जय कीर्तनीय जगतां पवित्र जय वृषाङ्क बहुविधचरित्र । जय विरचितनरकङ्कालमाल अघासुरदेहकङ्कालकाल

Transliteration

jaya kīrtanīya jagatāṃ pavitra jaya vṛṣāṅka bahuvidhacaritra | jaya viracitanarakaṅkālamāla aghāsuradehakaṅkālakāla

Translation

جئے ہو اے قابلِ کیرتن، جہانوں کو پاک کرنے والے؛ جئے ہو اے ورشبھ کے نشان والے، گوناگوں الٰہی کارناموں والے۔ جئے ہو اے نرک کے ڈھانچوں کی مالا پہننے والے؛ اے کال! گناہ آلود جسم کے ڈھانچے (اگھاسور) کو بھی اپنا شکار بنانے والے، جئے ہو۔

Word by Word

• जय: hail!
• जय: Prayojana/भाव
• Type: Indeclinable
• Root: जय (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय; स्तुत्यर्थे

• कीर्तनीय: O worthy of praise
• कीर्तनीय: Sambodhana
• Type: Adjective
• Root: कीर्तनीय (प्रातिपदिक; √कीर्त्/कीर्तय् (धातु) + अनीय)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कृदन्त-विशेषण (gerundive: ‘to be praised/celebrated’)

• जगताम्: of the worlds
• जगताम्: Sambandha
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन

• पवित्र: O purifier, holy one
• पवित्र: Sambodhana
• Type: Adjective
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; विशेषण

• जय: hail!
• जय: Prayojana/भाव
• Type: Indeclinable
• Root: जय (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय; स्तुत्यर्थे

• वृषाङ्क: O bull-marked one
• वृषाङ्क: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: वृष-आङ्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुषः (वृषः आङ्कः/चिह्नं यस्य)

• बहुविधचरित्र: O one of many kinds of deeds/acts
• बहुविधचरित्र: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: बहु-विध-चरित्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारयः (बहुविधं चरित्रं यस्य)

• जय: hail!
• जय: Prayojana/भाव
• Type: Indeclinable
• Root: जय (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय; स्तुत्यर्थे

• विरचितनरकङ्कालमाल: O one with a garland of human skeletons arranged
• विरचितनरकङ्कालमाल: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: विरचित-नर-कङ्काल-माल (प्रातिपदिक; विरचित = √रच् (धातु) क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (विरचिता नरकङ्कालमाला यस्य)

• अघासुरदेहकङ्कालकाल: O destroyer (death) of the skeleton of Aghāsura’s body
• अघासुरदेहकङ्कालकाल: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: अघासुर-देह-कङ्काल-काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (अघासुरस्य देहस्य कङ्कालस्य कालः/संहारकः)

Speaker

Bāṇa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Śiva as vṛṣāṅka, universally praised, radiating purification; a fearsome garland of skeletal forms evokes mastery over hellish states and mortality; Śiva as Kāla stands beyond demon-bodies and sin.

Characters & Entities

• Śiva
• Nandin/Bull emblem (Vṛṣāṅka)
• Kāla
• Aghāsura

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva is both purifier and Kāla—his sovereignty extends over sin, hellish states, and even death itself.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified; the verse is universal praise rather than local sacred geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a hymn of victory-acclamations (jaya-stuti).