Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 140

Devanagari script

नमस्ते देवदेवेश उमावर जगत्पते । अर्घ्येणानेन मे सर्वं दौर्भाग्यं नाशय प्रभो । इति अर्घ्यमन्त्रः

Transliteration

namaste devadeveśa umāvara jagatpate | arghyeṇānena me sarvaṃ daurbhāgyaṃ nāśaya prabho | iti arghyamantraḥ

Translation

اے دیوتاؤں کے دیوتا، اے اُما کے ور، اے جہانوں کے پالک! آپ کو نمسکار۔ اے پربھو، اس اَرغیہ کے وسیلے سے میری ساری بدبختی مٹا دیجئے—یہی اَرغیہ منتر ہے۔

Word by Word

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Address (सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थक-निपात (salutation)

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (pronoun, dative singular)

• देवदेवेश: O Lord of the gods
• देवदेवेश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव + देव + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (masculine, vocative singular); समासः षष्ठी-तत्पुरुषः ('lord of the gods')

• उमावर: O consort of Umā
• उमावर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: उमा + वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (masculine, vocative singular); समासः षष्ठी-तत्पुरुषः ('best/consort of Umā')

• जगत्पते: O Lord of the world
• जगत्पते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: जगत् + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (masculine, vocative singular); समासः षष्ठी-तत्पुरुषः ('lord of the world')

• अर्घ्येण: with (this) arghya-offering
• अर्घ्येण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (neuter, instrumental singular)

• अनेन: by/with this
• अनेन: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (pronoun used adjectivally; neuter, instrumental singular)

• मे: my
• मे: Shashthi-sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (pronoun, genitive singular)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (neuter, accusative singular)

• दौर्भाग्यम्: misfortune
• दौर्भाग्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दुर् + भाग्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (neuter, accusative singular); समासः उपपद-तत्पुरुषः/प्रादि-समासः (dur- prefix)

• नाशय: destroy
• नाशय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु) + णिच् (causative)
• Form: लोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त (destroy!)

• प्रभो: O Lord
• प्रभो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (masculine, vocative singular)

• इति: thus
• इति: Discourse marker (वाक्यचिह्न)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरणसूचक (quotative particle)

• अर्घ्यमन्त्रः: the arghya-mantra
• अर्घ्यमन्त्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य + मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (masculine, nominative singular); समासः षष्ठी-तत्पुरुषः ('mantra of arghya')

Speaker

Skanda (introducing a liturgical mantra; deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: tirtha

Visual Art Cues

Scene: A devotee offers arghya before Śiva (Umāvara), hands cupped around a vessel; the prayer for destruction of misfortune is visually suggested by dark clouds dispersing above the shrine.

Characters & Entities

• Śiva
• Umā
• Devadeveśa
• Jagatpati
• arghya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Misfortune is overcome through surrender and reverent offering to Umā–Maheśvara, the cosmic Lord.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is a universal prayer within the Revā Khaṇḍa’s Narmadā-region ritual context, not a site-specific praise in itself.

What ritualistic prescription is mentioned?

Recite this arghya-mantra while offering arghya, requesting the removal of daurbhāgya (ill-fortune).