Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 7

Devanagari script

महाविभवसंयुक्तां भवघ्नीं भवजाह्नवीम् । तस्यामाबध्य सत्प्रेम जातः सोऽप्यजरामरः

Transliteration

mahāvibhavasaṃyuktāṃ bhavaghnīṃ bhavajāhnavīm | tasyāmābadhya satprema jātaḥ so'pyajarāmaraḥ

Translation

وہ عظیم جلال و شوکت سے آراستہ، سنسار کے بھَو کو کاٹنے والی، ‘بھَو (شیو) کی جاہنوی’ ہے؛ اس میں سچا عشق باندھ کر وہ بھی (روحانی طور پر) بےزوال و بےموت ہو گیا۔

Word by Word

• महाविभवसंयुक्ताम्: endowed with great splendor
• महाविभवसंयुक्ताम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + विभव (प्रातिपदिक) + संयुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular); विशेषणम् (qualifier of भवजाह्नवीम्/देवीं); महता विभवेन संयुक्ता (endowed with great splendor)

• भवघ्नीम्: destroyer of saṃsāra
• भवघ्नीम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भव (प्रातिपदिक) + घ्नि/घ्नी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular); विशेषणम्; भवस्य (संसारस्य) घातिनी (destroyer of worldly existence)

• भवजाह्नवीम्: Bhava-Jāhnavī (Revā)
• भवजाह्नवीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भव (प्रातिपदिक) + जाह्नवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular); रेवाया नाम (name of Revā as ‘Jāhnavī of Bhava/Śiva’)

• तस्याम्: in her
• तस्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Locative singular)

• आबध्य: having fixed/attached
• आबध्य: Kriya (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + बन्ध् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; पूर्वकाले कृत्य (having bound/fastened)

• सत्प्रेम: pure love
• सत्प्रेम: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक) + प्रेमन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular); ‘सत्’ इति विशेषणपूर्वकं (true/pure love)

• जातः: arose/was born
• जातः: Kriya (Result state/क्रियाफल)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle used predicatively); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Nom. sg.)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Emphasis/Addition)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle: also/even)

• अजरामरः: ageless and immortal
• अजरामरः: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ + जरा (प्रातिपदिक) + अ + मर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular); विशेषणम् (qualifier of सः); अजरः च अमरः च (ageless and immortal)

Speaker

Vāyu

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: Revā appears majestic yet tranquil, labeled ‘Bhava-Jāhnavī’; a devotee binds his heart in ‘sat-prema’ and is shown with a subtle aura of liberation—calm face, loosened bonds, lotus imagery—signifying ageless deathless attainment.

Characters & Entities

• Revā (Narmadā)
• Śiva (Bhava)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady, sincere devotion to Revā is depicted as transformative—cutting worldly bondage and leading toward deathless spiritual status.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Revā/Narmadā in her Śaiva identity, praised as a river of liberation comparable to the most sacred streams.

What ritualistic prescription is mentioned?

The practice highlighted is bhakti—fixing sat-prema (pure love) on the goddess-river; no formal ritual is specified.