Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 42

एवं तावत्प्रमाणानि तीर्थे कुम्भेश्वरे द्विजाः । साग्रं लक्षं च तीर्थानां स्थितं रेवोरसङ्गमे

evaṃ tāvatpramāṇāni tīrthe kumbheśvare dvijāḥ | sāgraṃ lakṣaṃ ca tīrthānāṃ sthitaṃ revorasaṅgame

اے دِویجو! کُمبھیشور کے تیرتھ میں اب تک یہی شمار ہے۔ اور ریوورا کے سنگم پر ایک لاکھ سے زیادہ تیرتھ ساکن ہیں۔

evaṃthus
evaṃ:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootevaṃ (अव्यय)
Formरीति/प्रकारवाचक-अव्यय (adverb)
tāvatso much/so far
tāvat:
Sambandha (Extent/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottāvat (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधि-वाचक-अव्यय (so much/so far)
pramāṇānimeasures/counts
pramāṇāni:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpramāṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
tīrtheat the tīrtha/place
tīrthe:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
kumbheśvareat Kumbheśvara
kumbheśvare:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkumbheśvara (प्रातिपदिक; kumbha + īśvara)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (kumbhasya īśvaraḥ)
dvijāḥO brāhmaṇas
dvijāḥ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बोधनार्थेऽपि
sāgramwith an excess
sāgram:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsāgra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (lakṣam)
lakṣama lakh
lakṣam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootlakṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
tīrthānāmof tīrthas
tīrthānām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
sthitamis situated/exists
sthitam:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeAdjective
Rootsthā (धातु) → sthita (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; lakṣam इत्यस्य विशेषणम्
revora-saṅgameat the confluence called Revora
revora-saṅgame:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootrevora-saṅgama (प्रातिपदिक; revā + ura + saṅgama)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (revāyāḥ urasaṅgamaḥ / revā-urasya saṅgamaḥ)

Mārkaṇḍeya (as referenced in this adhyāya’s narration)

Tirtha: Kumbheśvara; Revora-saṅgama

Type: sangam

Listener: Dvijāḥ

Scene: A confluence scene labeled ‘Revora-saṅgama’ with vast crowds of pilgrims bathing, while Kumbheśvara shrine stands nearby with a prominent liṅga; the landscape is dotted with countless small tīrtha markers fading into the distance to suggest 100,000+ presences.

K
Kumbheśvara
R
Revora-saṅgama
D
dvija
T
tīrtha

FAQs

Pilgrimage space is mapped as measurable sacred power; certain confluences are celebrated as surpassing even vast counts of tīrthas.

Kumbheśvara-tīrtha and Revora-saṅgama, the latter praised as exceeding a lakh tīrthas.

No explicit ritual is specified; the verse serves as māhātmya-style praise encouraging visitation and worship.