Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 28

Devanagari script

नरकान्तकरी रेवा सतीर्था विश्वपावनी । नर्मदा धर्मदा चास्तु शर्मदा पार्थ ते सदा

Transliteration

narakāntakarī revā satīrthā viśvapāvanī | narmadā dharmadā cāstu śarmadā pārtha te sadā

Translation

اے پارتھ! رِیوا دوزخ کا خاتمہ کرنے والی، تیرتھوں سے آراستہ اور سارے جگت کو پاک کرنے والی ہے۔ وہ نَرمدا کے روپ میں ہمیشہ تمہیں دھرم عطا کرے اور آرام و سلامتی بخشے۔

Word by Word

• नरकान्तकरी: ending hell (destroying hellish fate)
• नरकान्तकरी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: नरक + अन्त + करिन्/करी (प्रातिपदिक; √कृ (धातु) → करिन्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (रेवा/नर्मदा इति); समासः—तत्पुरुषः (नरकस्य अन्तं करोति)

• रेवा: Revā (the river)
• रेवा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रेवा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• सतीर्था: having sacred fords/pilgrimage spots
• सतीर्था: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्; कर्मधारयः (सतीर्था = उत्तमानि तीर्थानि यस्यां/यत्र)

• विश्वपावनी: purifier of the whole world
• विश्वपावनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विश्व + पावनी (प्रातिपदिक; √पू (धातु) → पावन)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुषः (विश्वं पावयति)

• नर्मदा: Narmadā
• नर्मदा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर्मदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• धर्मदा: giver of dharma
• धर्मदा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धर्म + दा (प्रातिपदिक; √दा (धातु))
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुषः (धर्मं ददाति)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• अस्तु: may she be
• अस्तु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्, प्रथमपुरुष, एकवचन

• शर्मदा: giver of comfort/happiness
• शर्मदा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शर्मन् + दा (प्रातिपदिक; √दा (धातु))
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुषः (शर्म/सुखं ददाति)

• पार्थ: O Pārtha
• पार्थ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पार्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन

• ते: for you; to you
• ते: Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी विभक्ति, एकवचन (enclitic pronoun)

• सदा: always
• सदा: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (adverb of time)

Speaker

Mārkaṇḍeya (deduced from immediate narrative continuity into Adhyāya 230)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā / Narmadā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārtha (Arjuna)

Visual Art Cues

Scene: Personified Revā as a radiant river-goddess rising from flowing waters, surrounded by many tīrtha-ghāṭas; below, a devotee (Pārtha) receives her blessing; in the distance, a dark 'naraka' motif dissolves, replaced by light and calm.

Characters & Entities

• Revā
• Narmadā
• Pārtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Revering Revā/Narmadā as a living tīrtha grants dharmic strength, inner peace, and protection from hellish consequences.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Revā/Narmadā herself is praised as a river-tīrtha containing many sacred fords (satīrthā) across her course.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is stated; the verse functions as a blessing and stuti, implying merit through praise and remembrance of Revā.