Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 228›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

Devanagari script

युधिष्ठिर उवाच । परार्थं तीर्थयात्रायां गच्छतः कस्य किं फलम् । कियन्मात्रं मुनिश्रेष्ठ तन्मे ब्रूहि कृपानिधे

Transliteration

yudhiṣṭhira uvāca | parārthaṃ tīrthayātrāyāṃ gacchataḥ kasya kiṃ phalam | kiyanmātraṃ muniśreṣṭha tanme brūhi kṛpānidhe

Translation

یُدھِشٹھِر نے کہا: جو شخص دوسرے کی خاطر تیرتھ یاترا پر جاتا ہے، اس کا پُنّیہ کس کے حصے میں آتا ہے اور اس کا نتیجہ کیا ہوتا ہے؟ اے مُنیوں میں برتر، اے کرپا کے سمندر، مجھے ٹھیک ٹھیک بتائیے۔

Word by Word
युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; speaker (proper noun)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; narrative past ‘said’
परार्थम्for others’ benefit
परार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपरार्थ (प्रातिपदिक; पर + अर्थ)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; adverbial accusative ‘for another’s sake’
तीर्थयात्रायाम्in a pilgrimage to a sacred place
तीर्थयात्रायाम्:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थयात्रा (प्रातिपदिक; तीर्थ + यात्रा)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; locative ‘in/with regard to pilgrimage’
गच्छतःof one who is going
गच्छतः:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त/present active participle), परस्मैपद, षष्ठी, एकवचन; ‘of one who goes’ (genitive participle)
कस्यof whom
कस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; interrogative genitive ‘of whom’
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; interrogative ‘what’
फलम्fruit; result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘result/fruit’
कियत्how much
कियत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकियत् (प्रातिपदिक; interrogative adjective)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; agrees with ‘मात्रम्’
मात्रम्extent; measure
मात्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘measure/extent’
मुनिश्रेष्ठO best of sages
मुनिश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनिश्रेष्ठ (प्रातिपदिक; मुनि + श्रेष्ठ)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; address
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘that’ (referring to the matter)
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (genitive)/चतुर्थी (dative), एकवचन; enclitic ‘to me/of me’ (here dative sense)
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलोट् (imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन; command
कृपानिधेO treasure of compassion
कृपानिधे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकृपानिधि (प्रातिपदिक; कृपा + निधि)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; address
Speaker

Yudhiṣṭhira

Tirtha Mahatmya

Tirtha: परार्थ-तीर्थयात्रा (proxy pilgrimage)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mārkaṇḍeya

Visual Art Cues

Scene: Yudhiṣṭhira, seated respectfully, asks a sage about the merit of pilgrimage done for another; attendants hold travel gear, indicating impending yātrā.

Characters & Entities
Y
Yudhiṣṭhira

FAQs

It raises a dharma-question central to Purāṇic practice: how intention and dedication affect the ownership and measure of spiritual merit.

No single tīrtha is named; the question concerns tīrthayātrā in general within the Revā Khaṇḍa setting.

None; it is an inquiry about the fruit (phala) of pilgrimage performed ‘for another’ (parārtha).

←Previous Verse
Next Verse→