Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 30

Devanagari script

विद्या तपश्च कीर्तिश्च स तीर्थफलमश्नुते । अक्रोधनश्च राजेन्द्र सत्यशीलो दृढव्रतः

Transliteration

vidyā tapaśca kīrtiśca sa tīrthaphalamaśnute | akrodhanaśca rājendra satyaśīlo dṛḍhavrataḥ

Translation

علم، تپسیا (ریاضت) اور نیک نامی—ایسا شخص تیرتھ کا پھل پاتا ہے۔ اے راجندر! وہ غصّے سے پاک، سچ کا پابند اور اپنے ورتوں میں مضبوط ہوتا ہے۔

Word by Word

• विद्या: knowledge
• विद्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विद्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तपः: austerity
• तपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• कीर्तिः: fame/glory
• कीर्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कीर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तीर्थफलम्: the fruit of pilgrimage
• तीर्थफलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (तीर्थस्य फलम्)

• अश्नुते: attains/enjoys
• अश्नुते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अश् (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• अक्रोधनः: free from anger
• अक्रोधनः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ (नञ्) + क्रोधन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नञ्-समास (not angry)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• राजेन्द्र: O king of kings
• राजेन्द्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (इन्द्रः इव राजा)

• सत्यशीलः: of truthful conduct
• सत्यशीलः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक) + शील (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (सत्यं शीलं यस्य)

• दृढव्रतः: one whose vow is firm
• दृढव्रतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दृढ (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (दृढं व्रतं यस्य)

Speaker

Unspecified (Revā Khaṇḍa narrative voice, addressing a king)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: rājendra (lord of kings)

Visual Art Cues

Scene: A composed pilgrim-scholar with a manuscript and rosary performs austerity near the river; his calm face shows freedom from anger; onlookers honor him, symbolizing kīrti earned through virtue rather than display.

Characters & Entities

• Tīrthaphala
• Vrata

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage bears full fruit when supported by knowledge, austerity, truthfulness, and freedom from anger.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single site; the verse defines the virtues that unlock tīrtha merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Cultivate akrodha (non-anger), satya (truth), and dṛḍha-vrata (steadfast observances) as part of tīrtha practice.