Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 30

Devanagari script

सर्वरत्नप्रधानस्त्वं सर्वरत्नाकराकर । सर्वामरप्रधानेश गृहाणार्घं नमोऽस्तु ते । इति अर्वमन्त्र

Transliteration

sarvaratnapradhānastvaṃ sarvaratnākarākara | sarvāmarapradhāneśa gṛhāṇārghaṃ namo'stu te | iti arvamantra

Translation

تو تمام جواہرات میں سرفراز ہے، تمام خزینوں کی کان اور سرچشمہ ہے۔ اے امرتوں کے سردار پروردگار! یہ اَرجھیا قبول فرما؛ تجھے نمسکار ہے۔ یہ اَرجھیا منتر ہے۔

Word by Word

• सर्वरत्नप्रधानः: chief among all jewels
• सर्वरत्नप्रधानः: Sambandha (Predicate adjective/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + रत्न (प्रातिपदिक) + प्रधान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (सर्वेषां रत्नानां प्रधानः)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• सर्वरत्नाकराकर: O mine/source of all jewels (and of mines)
• सर्वरत्नाकराकर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + रत्न (प्रातिपदिक) + आकर (प्रातिपदिक) + आकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; तत्पुरुष (सर्वरत्नानाम् आकरः; आकराणाम् आकरः = mine/source of mines)

• सर्वामरप्रधानेश: O lord, chief of all immortals
• सर्वामरप्रधानेश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + अमर (प्रातिपदिक) + प्रधान (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; तत्पुरुष (सर्वेषाम् अमराणां प्रधानः ईशः)

• गृहाण: accept
• गृहाण: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• अर्घम्: offering (arghya)
• अर्घम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्घ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• नमः: salutation
• नमः: Sambandha (Salutation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
• Form: नमस्कारार्थक-अव्यय (salutatory particle)

• अस्तु: let there be
• अस्तु: Kriya (Benediction/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative/benedictive use), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• ते: to you/your
• ते: Sampradana/Sambandha (To you/for you)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/समाप्तिवाचक-अव्यय (quotative/closure particle)

• अर्वमन्त्र: Arva-mantra (name of the mantra)
• अर्वमन्त्र: Karta (Predicate nominal/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अर्व (प्रातिपदिक) + मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; तत्पुरुष (अर्वस्य मन्त्रः)

Speaker

Unspecified (ritual instruction voice within Revākhaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arghya to the presiding water-lord (Revā-tīrtha context)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: On the riverbank, the pilgrim holds a copper vessel (arghya-pātra) with water, flowers, and perhaps sesame; he offers it toward the shining waters imagined as a jeweled lord, while celestial beings subtly appear in the sky.

Characters & Entities

• Amara (Devas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional offering becomes meaningful when paired with recognition of the deity as the ultimate source of all value and prosperity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse functions as a ritual mantra within Revākhaṇḍa’s tīrtha setting (Revā/Narmadā region).

What ritualistic prescription is mentioned?

Offering arghya with a specific praise-mantra (argha-mantra) and concluding with namo’stu te.