Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 16

लयं गता तत्र लिङ्गे तेन पुण्यतमा हि सा । नर्मदायां वसन्नित्यं नर्मदाम्बु पिबन्सदा । दीक्षितः सर्वयज्ञेषु सोमपानं दिने दिने

layaṃ gatā tatra liṅge tena puṇyatamā hi sā | narmadāyāṃ vasannityaṃ narmadāmbu pibansadā | dīkṣitaḥ sarvayajñeṣu somapānaṃ dine dine

وہیں وہ اس لِنگ میں لَی ہو گئی؛ اسی لیے وہ یقیناً نہایت مقدس ہے۔ جو ہمیشہ نرمدا کے کنارے بسے اور برابر نرمدا کا جل پیتا رہے، وہ سب یَجْنوں کے لیے دِکشِت مانا جاتا ہے—گویا روز بروز سوم رس پیتا ہو۔

लयम्dissolution/merging
लयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गताwent/attained
गता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय
लिङ्गेin the liṅga
लिङ्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
तेनtherefore/by that
तेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसक/पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/हेतु), एकवचन
पुण्यतमाmost holy
पुण्यतमा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य + तमप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तमप्-प्रत्ययान्त अतिशय (superlative)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये अव्यय (particle)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नर्मदायाम्in/on the Narmadā
नर्मदायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
वसन्dwelling
वसन्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवस् (धातु) → वसन् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचन (adverbial accusative)
नर्मदाम्बुNarmadā water
नर्मदाम्बु:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनर्मदा + अम्बु (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नर्मदायाः अम्बु)
पिबन्drinking
पिबन्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपा (धातु) → पिबन् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle)
सदाalways
सदा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb)
दीक्षितःinitiated
दीक्षितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदिक्ष् (धातु) → दीक्षित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (initiated/consecrated)
सर्वयज्ञेषुin all sacrifices
सर्वयज्ञेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व + यज्ञ (प्रातिपदिके)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन; कर्मधारयः (सर्वे यज्ञाः)
सोमपानम्drinking of Soma
सोमपानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसोम + पान (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (सोमस्य पानम्)
दिनेin a day
दिने:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
दिनेday by day
दिने:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; पुनरुक्तिः (दिने दिने = प्रतिदिनम्)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Revā (Narmadā) and her liṅga-sambandha tīrtha

Type: kshetra

Scene: Narmadā as a luminous stream flowing beside ascetics; a Śiva-liṅga stands as her source/merging point; devotees drink her water in ācamana, depicted as receiving invisible dīkṣā and soma-like radiance.

N
Narmadā (Revā)
Ś
Śiva-liṅga
S
Soma (ritual soma)

FAQs

Service to the Narmadā—dwelling near her and honoring her waters—confers extraordinary sacrificial merit and purification.

The Narmadā, especially in relation to the liṅga at the Revā–Sāgara-saṅgama.

Narmadā-sevā: residing by the river and ritually partaking of her sanctified water, equated in merit to Soma-drinking and universal dīkṣā.