Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 14

लुठन्वै सम्मुखस्तात गतो रेवां महोदधिः । समुद्रे नर्मदा यत्र प्रविष्टास्ति महानदी

luṭhanvai sammukhastāta gato revāṃ mahodadhiḥ | samudre narmadā yatra praviṣṭāsti mahānadī

اے عزیز! موجوں میں لوٹتا اور آگے بڑھتا ہوا بحرِ عظیم رِیوا کے استقبال کو نکلا—وہیں جہاں عظیم ندی نرمدا سمندر میں داخل ہوتی ہے۔

लुठन्rolling/tossing
लुठन्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootलुठ् (धातु) → लुठन् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle)
वैindeed
वै:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चय/उपपादक अव्यय (emphatic particle)
सम्मुखःfacing (her), in front
सम्मुखः:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्मुख (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तातO dear (one)
तात:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचन, पुल्लिङ्ग
गतःwent/has gone
गतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृदन्त (past participle)
रेवाम्to Reva
रेवाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरेवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
महोदधिःthe great ocean
महोदधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहोदधि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महान् उदधिः)
समुद्रेin the sea
समुद्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
नर्मदाNarmadā
नर्मदा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक सम्बन्ध-अव्यय (relative adverb ‘where’)
प्रविष्टाhas entered
प्रविष्टा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-विश् (धातु) → प्रविष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle)
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथम-पुरुष, एकवचन
महानदीthe great river
महानदी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + नदी (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महती नदी)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Samudre Narmadā-praveśa-tīrtha

Type: sangam

Listener: tāta / nṛpaśreṣṭha (addressed affectionately)

Scene: The ocean, personified, rolls forward in great waves as if prostrating, moving to meet Revā at the river mouth; the estuary glows with sacred light.

R
Revā (Narmadā)
M
Mahodadhi/Samudra (Ocean)
R
Revā–Sāgara-saṅgama

FAQs

The confluence is portrayed as a living, sacred encounter—nature itself participates in honoring the tīrtha.

Revā–Sāgara-saṅgama (Narmadā’s entry into the ocean).

None explicitly; it situates the sacred geography for subsequent worship and bathing merits.