Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 36

Devanagari script

एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽहं पुरा त्वया । उत्पत्तिकारणं तात विशल्याया नरेश्वर

Transliteration

etatte sarvamākhyātaṃ yatpṛṣṭo'haṃ purā tvayā | utpattikāraṇaṃ tāta viśalyāyā nareśvara

Translation

اے عزیز، اے مردوں کے بادشاہ! جو کچھ تم نے پہلے مجھ سے پوچھا تھا، وہ سب میں نے تمہیں بیان کر دیا—وشلیہ کے ظہور کا سبب بھی۔

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular); सर्वनाम

• ते: to you/for you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी (Genitive/Dative), एकवचन (Singular); सर्वनाम

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular); विशेषण

• आख्यातम्: has been told/explained
• आख्यातम्: Kriya (Predicative/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle) नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; वाक्ये विधेय (predicate)

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); सम्बन्धक (relative)

• पृष्टः: asked
• पृष्टः: Karta (Subject complement/कर्तृपूरक)
• Type: Adjective
• Root: प्रच्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (Past participle), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); सर्वनाम

• पुरा: formerly/earlier
• पुरा: Adverbial (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• त्वया: by you
• त्वया: Kartr-karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); सर्वनाम

• उत्पत्तिकारणम्: the cause of origin
• उत्पत्तिकारणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उत्पत्ति-कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (उत्पत्तेः कारणम् = cause of origin)

• तात: dear one/son
• तात: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन (Vocative), एकवचन (Singular)

• विशल्यायाः: of Viśalyā
• विशल्यायाः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विशल्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

• नरेश्वर: O king
• नरेश्वर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नर-ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन (Vocative), एकवचन (Singular); तत्पुरुषः (नराणाम् ईश्वरः = lord of men)

Speaker

Mārkaṇḍeya (deduced: transition into Adhyāya 23 begins with ‘Mārkaṇḍeya uvāca’)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Viśalyā-tīrtha

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Nareśvara (king)

Visual Art Cues

Scene: A sage narrator seated before a king, concluding the account; behind them a faint vision of the sacred lake, indicating the story’s referent and authority.

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• Viśalyā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred geography is preserved through teacher–disciple (or sage–king) transmission, linking place-names to spiritual outcomes.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Viśalyā tīrtha (also associated with the name Kapilā) in the Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it serves as a narrative closure to the tīrtha’s origin account.