Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 12

Devanagari script

तत्क्षणादेव सम्पन्नं श्रिया परमया वृतम् । विस्मयं परमं तत्र दृष्ट्वा राजा जगाम ह

Transliteration

tatkṣaṇādeva sampannaṃ śriyā paramayā vṛtam | vismayaṃ paramaṃ tatra dṛṣṭvā rājā jagāma ha

Translation

اسی لمحے سب کچھ کامل ہو گیا اور اعلیٰ ترین جلال سے ڈھک گیا۔ وہاں وہ بے مثال کرشمہ دیکھ کر بادشاہ حیرت میں ٹھٹھک گیا۔

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Apādāna (Source/time-point/अपादान)
• Type: Adjective
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative) अर्थे समासपूर्वपदम्; ‘तत्क्षणात्’ इत्यत्र निर्देशक-विशेषणम्

• क्षणात्: from the moment
• क्षणात्: Apādāna (From that moment/अपादान)
• Type: Noun
• Root: kṣaṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), एकवचनम्

• एव: indeed, just
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: eva (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्ययम् (emphatic particle)

• सम्पन्नम्: endowed, furnished
• सम्पन्नम्: Karma (Described object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: sam-√pad (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; (वृतम् इत्यस्य सह) ‘समृद्धम्’

• श्रिया: with splendor, prosperity
• श्रिया: Karaṇa (Instrument/means/करण)
• Type: Noun
• Root: śrī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्

• परमया: supreme
• परमया: Karaṇa (Instrument-qualifier/करणविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: parama (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (श्रिया)

• वृतम्: covered, surrounded
• वृतम्: Karma (Described object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: vṛ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• विस्मयम्: wonder, astonishment
• विस्मयम्: Karma (Object of seeing/कर्म)
• Type: Noun
• Root: vismaya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• परमम्: great, supreme
• परमम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: parama (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (विस्मयम्)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tatra (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (locative adverb: there)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Prior action/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: dṛś (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund), ‘having seen’

• राजा: the king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: rājan (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

• जगाम: went
• जगाम: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: gam (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• ह: indeed/then
• ह: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: ha (अव्यय)
• Form: निपात-अव्ययम् (particle; narrative emphasis)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; contextually Sūta-like narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Jamadagni-āśrama (Revā-tīra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The hermitage suddenly transforms into a scene of overflowing prosperity—tables of offerings, shining vessels, abundant food, radiant light—while the king stands frozen in astonishment.

Characters & Entities

• Rājā (the king)
• Kāmadhenū (implied by context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred power (tejas) manifests instantly and effortlessly, inspiring awe and humility in the worldly-minded.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader frame is the Revā (Narmadā) sacred region in the Revā Khaṇḍa of the Āvantya Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated here; the verse sets up the miracle that leads into themes of dāna and dharma.