Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 89

Devanagari script

मातापितृगुरूणां च त्यागिनो दोषदायिनः । स्वभर्तृवञ्चनपरा या स्त्री गर्भप्रघातिनी

Transliteration

mātāpitṛgurūṇāṃ ca tyāgino doṣadāyinaḥ | svabhartṛvañcanaparā yā strī garbhapraghātinī

Translation

جو ماں، باپ اور گرو کو ترک کر کے انہی پر الزام دھریں؛ اور وہ عورت جو شوہر کو دھوکا دینے میں لگی رہے اور رحم کو گرا دے (حمل ساقط کرے)—یہ بھی مجرموں میں شمار ہیں۔

Word by Word

• मातापितृगुरूणाम्: of mother, father, and teachers
• मातापितृगुरूणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मातृ-पितृ-गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (mātṛ, pitṛ, guru)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• त्यागिनः: deserters/abandoners
• त्यागिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्यागिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘त्यजन्ति’ इत्यर्थे (deserters)

• दोषदायिनः: fault-imputers / givers of blame
• दोषदायिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दोष-दायिन् (प्रातिपदिक; दोष + दायिन्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘दोषं ददति/आरोपयन्ति’

• स्वभर्तृवञ्चनपरा: devoted to deceiving her own husband
• स्वभर्तृवञ्चनपरा: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व-भर्तृ-वञ्चन-पर (प्रातिपदिक; स्व + भर्तृ + वञ्चन + पर)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘स्त्री’ इत्यस्य विशेषणम्; ‘स्वभर्तृवञ्चने परा’

• या: who (a woman who)
• या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक सर्वनाम

• स्त्री: woman
• स्त्री: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• गर्भप्रघातिनी: one who destroys the fetus (causes abortion)
• गर्भप्रघातिनी: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गर्भ-प्रघातिन् (प्रातिपदिक; गर्भ + प्रघातिन्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘स्त्री’ इत्यस्य विशेषणम्; ‘गर्भं प्रघातयति’

Speaker

Munis (continuation of catalogue)

Visual Art Cues

Scene: A domestic-āśrama contrast: on one side, parents and guru left unattended while a person points accusingly; on the other, a household scene of marital deception; a symbolic womb/lotus motif darkened to indicate गर्भप्रघात; a sage stands as moral arbiter.

Characters & Entities

• Mātā
• Pitṛ
• Guru
• Bhartṛ (husband)
• Garbha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is upheld through reverence to parents and teachers and through fidelity and protection of life; betrayal in these domains is condemned.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is referenced; the verse is part of an ethical discourse within the Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it enumerates wrong actions relating to family and marital trust.