Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 52

Devanagari script

अज्ञानेन मया सव यदुक्तं परमेश्वर । अप्रियं यत्कृतं सर्वं क्षन्तव्यं तन्मम प्रभो

Transliteration

ajñānena mayā sava yaduktaṃ parameśvara | apriyaṃ yatkṛtaṃ sarvaṃ kṣantavyaṃ tanmama prabho

Translation

اے پرمیشور! نادانی میں میں نے جو کچھ کہا، اور جو بھی ناخوشگوار عمل کیا—اے پروردگار—وہ سب میری طرف سے معاف فرما۔

Word by Word

• अज्ञानेन: through ignorance
• अज्ञानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन

• मया: by me
• मया: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया विभक्ति, एकवचन

• सव: (textual: 'sava'; possibly 'all/indeed')
• सव: Discourse particle (अनिर्णीत)
• Type: Indeclinable
• Root: सव (पाठान्तर/अव्यक्त)
• Form: पाठे 'सव' इति; सम्भाव्यं 'सर्व'/'सह' इत्यर्थे; अव्ययवत् प्रयोगः (अनिश्चित)

• यत्: whatever (that which)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)

• उक्तम्: said, spoken
• उक्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उक्त (कृदन्त; √वच् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), कर्मणि/विशेषण

• परमेश्वर: O Supreme Lord
• परमेश्वर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: परम + ईश्वर (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (परमः ईश्वरः)

• अप्रियम्: unpleasant, displeasing
• अप्रियम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अप्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• यत्: whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक

• कृतम्: done
• कृतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृदन्त; √कृ धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• क्षन्तव्यम्: to be forgiven
• क्षन्तव्यम्: Karya/Obligation (विधेय)
• Type: Adjective
• Root: क्षन्तव्य (कृदन्त; √क्षम् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; तव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive), विधेयविशेषण

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• मम: of me, my
• मम: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी विभक्ति, एकवचन; उत्तमपुरुष-सर्वनाम

• प्रभो: O Lord
• प्रभो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन

Speaker

Unnamed devotee/supplicant (contextual: addressing Śiva as Parameśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The brāhmaṇa, head bowed, palms joined, eyes moist, speaks a confession to Parameśvara; the divine presence is suggested by a radiant liṅga or a luminous form just beyond the frame.

Characters & Entities

• Parameśvara
• Prabhu (Lord)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Humility and repentance: admitting ignorance and seeking the Lord’s forgiveness purifies the heart and restores dharmic alignment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse itself is a personal plea; the surrounding passage belongs to the Revā Khaṇḍa and leads into the greatness of a Revā-region tīrtha later identified as Bhārabhūti.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed here; it is a devotional confession (kṣamā-prārthanā).