Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 37

प्रणम्य बटुभिः सार्धं स चिक्रीड यथासुखम् । द्वितीये तु ततः प्राप्ते दिवसे नर्मदाजले

praṇamya baṭubhiḥ sārdhaṃ sa cikrīḍa yathāsukham | dvitīye tu tataḥ prāpte divase narmadājale

اس نے جھک کر سلام کیا اور بٹوکوں کے ساتھ جی بھر کر کھیلا؛ پھر جب دوسرا دن آیا تو نَرمدا کے پانی میں...

प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootप्र + नम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (Gerund/absolutive); अर्थ: प्रणमित्वा (having bowed)
बटुभिःwith the boys/students
बटुभिः:
Sahakaraka (Association/सह)
TypeNoun
Rootबटु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/सह), बहुवचन
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sahakaraka (Association/सह)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formअव्यय (सह-अर्थे/with)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चिक्रीडplayed
चिक्रीड:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्रीड् (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
यथासुखम्as he pleased, comfortably
यथासुखम्:
Kriya-visheshana (Manner/रीति)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + सुख (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; क्रियाविशेषणम् (adverb)
द्वितीयेon the second
द्वितीये:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण/Locative), एकवचन; विशेषणम् (दिवसे)
तुthen/indeed
तु:
Discourse particle (Nipata/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle)
ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (कालवाचक) = thereafter
प्राप्तेwhen (it) had come/arrived
प्राप्ते:
Adhikarana (Locative absolute/सति-सप्तमी)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘प्राप्त’; सप्तमी, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
दिवसेon the day
दिवसे:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootदिवस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सति-सप्तमी सह (प्राप्ते दिवसे)
नर्मदाजलेin the waters of the Narmadā
नर्मदाजले:
Adhikarana (Location/देशाधिकरण)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘नर्मदायाः जलम्’)

Narrative speaker not explicit in excerpt

Tirtha: Narmadā (Revā)

Type: river

Listener: null

Scene: A group of brahmacārins with their companions, after bowing, enjoy playful sport near/within the Narmadā; morning light on rippling water.

N
Narmadā
B
Baṭu (students/brahmacārins)

FAQs

Life near a tīrtha integrates reverence (praṇāma) with simple living—discipline and natural joy coexist.

The Narmadā waters themselves, central to the Revā Khaṇḍa’s tīrtha-mahātmya.

No explicit rite here; it transitions the story to events occurring in Narmadā-jala (Narmadā waters).