Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 157

षड्विधैर्भोजनैर्भक्ष्यैर्वासोभिस्तान् समर्चयेत् । दक्षिणाभिर्विचित्राभिः पूजयित्वा क्षमापयेत्

ṣaḍvidhairbhojanairbhakṣyairvāsobhistān samarcayet | dakṣiṇābhirvicitrābhiḥ pūjayitvā kṣamāpayet

چھ قسم کے کھانوں، لذیذ نوالوں اور لباسوں سے اُن کی تعظیم کرے؛ اور رنگا رنگ دکشِنا دے کر پوجا کے بعد پھر معافی طلب کرے۔

षड्विधैःwith six kinds (of)
षड्विधैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootषट् (संख्या-प्रातिपदिक) + विध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (सामान्यतः ‘विध’), तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; ‘भोजनैः’ इत्यस्य विशेषणम्
भोजनैःwith foods; meals
भोजनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
भक्ष्यैःwith eatables; snacks
भक्ष्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
वासोभिःwith garments; cloths
वासोभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवासस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; सर्वनाम
समर्चयेत्should honor; worship
समर्चयेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-र्च् (धातु) (णिच्) → अर्चय (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; ‘सम्’ उपसर्गः; पूजां कारयेत्
दक्षिणाभिःwith gifts/fees (dakṣiṇā)
दक्षिणाभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
विचित्राभिःvariegated; splendid
विचित्राभिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविचित्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘दक्षिणाभिः’ इत्यस्य विशेषणम्
पूजयित्वाhaving worshipped
पूजयित्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) → पूजयित्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त), पूर्वक्रिया
क्षमापयेत्should ask forgiveness; should appease
क्षमापयेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षम् (धातु) (णिच्) → क्षमापय (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; णिच्-प्रयोगः

Narrator (Purāṇic voice, likely Sūta speaking in Āvantya Khaṇḍa context)

Tirtha: Revā-tīrtha context (implicit)

Type: kshetra

Listener: nareśvara/king (contextual)

Scene: A formal feeding hall: brāhmaṇas seated in rows, served multiple dishes; garments folded as gifts; donor presents dakṣiṇā; a gesture of apology/forgiveness request concludes the ceremony.

B
Brāhmaṇas
D
Dakṣiṇā

FAQs

Respect for dharma-bearers (brāhmaṇas) through hospitality and giving is a purifier when joined with humility.

Within Revā Khaṇḍa, such acts are framed as part of the sacred observances connected to the Revā/Narmadā tīrtha-world.

Feed brāhmaṇas with six kinds of foods, offer delicacies and garments, give dakṣiṇā, and ask forgiveness.