Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

Devanagari script

यं यं प्रार्थयते कामं पशुपुत्रधनादिकम् । तं तं ददाति देवेशी कुर्कुरी तीर्थदेवता

Transliteration

yaṃ yaṃ prārthayate kāmaṃ paśuputradhanādikam | taṃ taṃ dadāti deveśī kurkurī tīrthadevatā

Translation

آدمی جو جو خواہش دعا میں مانگتا ہے—مویشی، بیٹا، دولت وغیرہ—وہی وہی نعمت اس تیرتھ کی ادھیشٹھاتری دیوی، دیویشری کُرکُری، عطا کرتی ہے۔

Word by Word

• यम्: whichever/that (object)
• यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम

• यम्: whichever (again)
• यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम (पुनरुक्ति)

• प्रार्थयते: requests, prays for
• प्रार्थयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√अर्थ् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद

• कामम्: desire, wish
• कामम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• पशु-पुत्र-धन-आदिकम्: cattle, sons, wealth, and the like
• पशु-पुत्र-धन-आदिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पशु + पुत्र + धन + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समाहार-द्वन्द्व (collective) + आदिशब्देन ‘इत्यादि’

• तम्: that (object)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम

• तम्: that very (again)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम (पुनरुक्ति)

• ददाति: gives
• ददाति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• देवेशी: the goddess, Lady of the gods
• देवेशी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव + ईशिन्/ईश (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘देवानाम् ईशी’)

• कुर्कुरी: Kurkurī (name)
• कुर्कुरी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुर्कुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नाम

• तीर्थदेवता: the deity of the sacred ford
• तीर्थदेवता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ + देवता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘तीर्थस्य देवता’)

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya (continued narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kurkurī-tīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A riverbank tīrtha on Revā: the goddess Kurkurī enthroned or standing on a lotus near the waters, devotees offering flowers and water, with symbols of prosperity (cow, child, treasure) subtly present as promised boons.

Characters & Entities

• Kurkurī (Tīrtha-devatā)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faithful prayer at a sanctified place is depicted as efficacious; the tīrtha is not merely geography but a living divine presence that responds to devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kurkurī-tīrtha, especially through its presiding deity (tīrtha-devatā) named Kurkurī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Prayer/boon-seeking (prārthanā) directed to the tīrtha-devatā; no fixed offering is specified in this verse.