Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 76

श्रीदेव्युवाच । कृष्णः स पुरुषः सुप्तो द्वितीयोऽप्यागतो हरः । ये चत्वारश्च ते कुम्भाः समुद्रास्ते द्विजोत्तम

śrīdevyuvāca | kṛṣṇaḥ sa puruṣaḥ supto dvitīyo'pyāgato haraḥ | ye catvāraśca te kumbhāḥ samudrāste dvijottama

شری دیوی نے فرمایا: “وہ سیاہ فام پُرش جسے تم نے سویا ہوا دیکھا، وہ کرشن (وشنو) ہے۔ دوسرا جو آیا، وہ ہر (شیو) ہے۔ اور وہ چار گھڑے، اے برہمنوں میں افضل، چار سمندر ہیں۔”

श्री-देवीthe revered Goddess
श्री-देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारय-समासः (श्रीश्चासौ देवी)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
कृष्णःKṛṣṇa
कृष्णः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सःthat/he
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘पुरुषः’ इत्यस्य विशेषण
पुरुषःman/person
पुरुषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सुप्तःasleep
सुप्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुप्त (कृदन्त, √स्वप्)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-विशेषण
द्वितीयःthe second
द्वितीयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘हरः’ इत्यस्य विशेषण
अपिalso
अपि:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक-अव्यय (also)
आगतःhas come
आगतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootआ + √गम् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-विशेषण—‘हरः’
हरःHara (Śiva)
हरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
येwhich/those who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
चत्वारःfour
चत्वारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootचत्वारि/चतुर् (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘कुम्भाः’ इत्यस्य विशेषण
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
तेthose
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘कुम्भाः’ इत्यस्य विशेषण
कुम्भाःpots/jars
कुम्भाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
समुद्राःoceans
समुद्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विधेय (predicate nominative)
तेthose
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘समुद्राः’ इत्यस्य विशेषण
द्विजोत्तमO best of the twice-born
द्विजोत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (द्विजानाम् उत्तमः)

Devī

Tirtha: Revā-kshetra (cosmic-symbol teaching site)

Type: kshetra

Listener: Dvijottama (best of Brahmins)

Scene: Devī points out the sleeping dark-hued figure as Kṛṣṇa/Viṣṇu, the approaching figure as Hara/Śiva, and four jars as the four oceans—transforming a simple scene into a cosmic diagram.

D
Devī
K
Kṛṣṇa
V
Viṣṇu
H
Hara
Ś
Śiva
S
Samudra (Oceans)

FAQs

The Purāṇa harmonizes Viṣṇu and Śiva as cosmic principles, unveiling sacred symbolism behind visionary forms.

The Revā (Narmadā) sacred landscape, where divine revelation interprets a vision connected to the river’s māhātmya.

None directly; the verse is interpretive—decoding the vision’s symbols.