Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 28

Devanagari script

सहस्रगुणितं पुण्यमन्यस्थानादवाप्यते । दृष्टं त्वया तत्र देशे सम्यक्चैवावधारितम् । तदर्चित्वा परान् कामानाप्स्यसि त्वं न संशयः

Transliteration

sahasraguṇitaṃ puṇyamanyasthānādavāpyate | dṛṣṭaṃ tvayā tatra deśe samyakcaivāvadhāritam | tadarcitvā parān kāmānāpsyasi tvaṃ na saṃśayaḥ

Translation

وہاں حاصل ہونے والا ثواب دوسری جگہوں کے ثواب سے ہزار گنا بڑھ جاتا ہے۔ تم نے اس دیس کو دیکھا اور اسے ٹھیک طرح سمجھ لیا۔ وہاں اُس کی عبادت کر کے تم اعلیٰ ترین مرادیں پاؤ گی—اس میں کوئی شک نہیں۔

Word by Word

• सहस्रगुणितम्: multiplied a thousandfold
• सहस्रगुणितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सहस्र + गुणित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (पुण्यम् इति); समासः—तत्पुरुषः (सहस्रेण गुणितम्)

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अन्यस्थानात्: from another place
• अन्यस्थानात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: अन्य + स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अन्यं स्थानम्)

• अवाप्यते: is obtained
• अवाप्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव + आप् (धातु)
• Form: लट् (present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगः (passive sense)

• दृष्टम्: seen
• दृष्टम्: Kriya-visheshana (Predicative/भाव)
• Type: Adjective
• Root: दृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locative sense/अधिकरणार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक

• देशे: in the place
• देशे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: देश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Kriya-visheshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)

• अवधारितम्: ascertained, understood
• अवधारितम्: Kriya-visheshana (Predicative/भाव)
• Type: Adjective
• Root: अव + धृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; (सम्यक् ... अवधारितम्)

• तत्: that (deity/that place)
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (तत् = तं देवम्/तत् स्थानम्)

• अर्चित्वा: having worshipped
• अर्चित्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: अव्ययभावः; क्त्वान्त-अव्यय (gerund), पूर्वकालिक-क्रिया

• परान्: supreme, highest
• परान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (कामान्)

• कामान्: desires, wishes
• कामान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• आप्स्यसि: you will obtain
• आप्स्यसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: लृट् (simple future), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुष, एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• न: not, no
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेधार्थक-निपात (negation)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (न संशयः = नास्ति संशयः)

Speaker

Nārāyaṇa/Viṣṇu

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mūlaśrīpati/Revā-tīrtha (as referenced)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A teacher-figure points to the sacred landscape; the deity’s shrine radiates; pilgrims perform arcana with flowers and lamps; a visual motif of ‘thousand rays’ suggests sahasra-guṇa merit.

Characters & Entities

• Revā/Narmadā tīrtha (implied)
• Punya
• Arcana (worship)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred geography magnifies spiritual effort; worship performed at a tīrtha yields intensified merit and fulfillment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā/Narmadā tīrtha region is the implied sacred setting where merit is said to become thousandfold.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship (arcana) at the specified sacred place is recommended for multiplied merit and attainment of aims.