Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 63
Devanagari script
आदाय चोर्वशीं भूयो देवराजमुपागताः । आचख्युश्च यथावृत्तं देवराजाय तत्तथा
Transliteration
ādāya corvaśīṃ bhūyo devarājamupāgatāḥ | ācakhyuśca yathāvṛttaṃ devarājāya tattathā
Translation
پھر اُروشی کو ساتھ لے کر وہ دیوراج کے پاس گئے اور جو کچھ گزرا تھا، جیسا کا تیسا دیوراج کو بیان کر دیا۔
Word by Word
आदायhaving taken
आदाय:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootआ + √दा (धातु) त्वा-प्रत्ययान्त (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
उर्वशीम्Urvaśī
उर्वशीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउर्वशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd case, accusative); एकवचन
भूयःagain
भूयः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootभूयः (अव्यय)
Formपुनरर्थक-अव्यय (adverb: again/further)
देवराजम्the king of the gods (Indra)
देवराजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेवराज (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (देवानाम् राजा); पुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
उपागताःwent/approached
उपागताः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप + √गम् (धातु) क्त-प्रत्ययान्त (उपागत)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्त (past participle used finitely); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
आचख्युःthey reported/told
आचख्युः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + √चक्ष्/√ख्यै (धातु; आचख्यौ = ‘to tell’)
Formलिट्-लकार (perfect); प्रथमपुरुष; बहुवचन; परस्मैपद
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
यथावृत्तम्what had happened, as it occurred
यथावृत्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयथा (अव्यय) + वृत्त (प्रातिपदिक; √वृत् क्त)
Formअव्ययीभाव-समास (यथा + वृत्तम्); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
देवराजायto the king of the gods
देवराजाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदेवराज (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th case, dative); एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd case, accusative); एकवचन
तथाso/just so
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: so/likewise)
Speaker
Mārkaṇḍeya (continuing narration)
Skanda Dialogue
Listener: Pārthiva (king)
Visual Art Cues
Scene: Apsarases escort Urvaśī into Indra’s jeweled court; they narrate events with composed gestures, while Indra listens from a throne beneath a celestial canopy.
Characters & Entities
U
UrvaśīD
Devarāja (Indra)A
ApsarāsFAQs
Accountability and truthful reporting—events are to be conveyed as they truly occurred.
No tirtha is directly praised in this narrative verse.
None.