Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 58

ज्ञानमुत्पादितं भूयो लयं भूतेषु कुर्वता । तद्गच्छध्वं समस्तोऽयं भूतग्रामो मदंशकः

jñānamutpāditaṃ bhūyo layaṃ bhūteṣu kurvatā | tadgacchadhvaṃ samasto'yaṃ bhūtagrāmo madaṃśakaḥ

“پھر سے گیان پیدا ہوا ہے اور عناصر میں لَے بھی کر دی گئی ہے۔ پس تم روانہ ہو جاؤ؛ یہ ساری مخلوقات کی جماعت میرے ہی ایک حصے کی مانند ہے۔”

ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
उत्पादितम्produced/created
उत्पादितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्-√पद्/उत्पाद् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (past participle), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ज्ञानम् इति विशेषणम्
भूयःagain
भूयः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयः (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (again/further)
लयम्dissolution/merging
लयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
भूतेषुin/among beings
भूतेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम्
कुर्वताby (him) doing
कुर्वता:
Karta (Agent-instrumental/कर्ता)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्तः (present active participle), पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि (by the one who is doing)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
गच्छध्वम्go
गच्छध्वम्:
Kriya (Injunction/विधि)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः, बहुवचनम्, आत्मनेपदम्
समस्तःentire
समस्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (अयम्/भूतग्रामः इति)
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
भूतग्रामःthe host of beings
भूतग्रामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूत + ग्राम (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (भूतानां ग्रामः/समूहः)
मदंशकःa portion of me
मदंशकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमत् (अस्मद्-षष्ठी) + अंशक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (मम अंशकः)

Nārāyaṇa

Tirtha: Revā (Narmadā) tirtha-region (contextual)

Type: river

Listener: A king (contextual)

Scene: Nārāyaṇa declares that knowledge has arisen again and dissolution into the elements has been brought about; he affirms that the entire host of beings is his portion, sending them onward.

N
Nārāyaṇa
J
Jñāna (knowledge)
L
Laya (dissolution)
B
Bhūtas (elements/beings)

FAQs

Spiritual knowledge reveals unity: the multitude of beings is sustained as an expression of the Divine, and all returns into the cosmic source.

No particular site is named; the Revā Khaṇḍa setting frames the teaching.

None explicitly; it is doctrinal instruction and a directive to depart/continue their task.