Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 13

भ्रमसे ब्रूहि तत्त्वेन विस्मयो मे महान्हृदि । भ्रमतोऽत्र ममार्तस्य मुमूर्षोः प्रहतस्य

bhramase brūhi tattvena vismayo me mahānhṛdi | bhramato'tra mamārtasya mumūrṣoḥ prahatasya

سچ سچ بتاؤ، تم کون ہو جو یہاں پھر رہی ہو؟ میرے دل میں بڑا تعجب پیدا ہوا ہے۔ میں یہاں بھٹکتا رہا، رنجیدہ، موت کے قریب، اور زخمی و مغلوب ہو کر…

भ्रमसेyou wander
भ्रमसे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
तत्त्वेनtruthfully
तत्त्वेन:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular); अव्ययीभावार्थे: 'in truth'
विस्मयःastonishment
विस्मयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविस्मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
महान्great
महान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
हृदिin (my) heart
हृदि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular)
भ्रमतःof (me) wandering
भ्रमतः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु)
Formशतृ/शानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (Present participle), षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)
अत्रhere
अत्र:
Desha-adhikarana (Spatial/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (locative adverb)
ममof me / my
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
आर्तस्यof the distressed (one)
आर्तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootआर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
मुमूर्षोःof one wishing to die
मुमूर्षोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootमु-√मृ (धातु) → मुमूर्षु (इच्छार्थक कृदन्त)
Formइच्छार्थक कृदन्त (Desiderative participial adjective), पुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
प्रहतस्यof the struck / beaten
प्रहतस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootप्र-हन् (धातु) → प्रहत (कृदन्त, क्त)
Formक्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)

Narrator (rescued brāhmaṇa/devotee)

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: kshetra

Listener: Divine rescuer (Revā/Devī implied)

Scene: A newly strengthened yet still shaken brāhmaṇa addresses the divine figure, hands in questioning gesture, eyes wide with wonder; the cosmic ocean surrounds them, conveying both peril and revelation.

R
Revā (Narmadā)

FAQs

From suffering and helplessness arises humility and inquiry; true devotion seeks to know the divine reality (tattva).

Revā/Narmadā is again foregrounded as the saving presence whose mystery prompts theological reflection.

None; it is an existential appeal and a request for truthful disclosure.