Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 13

स शङ्करो ब्रह्महत्याविहीनं मेने त्मानं तस्य तीर्थस्य भावात् । सुविस्मितो देवदेवो वरेण्यो दृष्ट्वा दूरे ब्रह्महत्यां च तीर्थात्

sa śaṅkaro brahmahatyāvihīnaṃ mene tmānaṃ tasya tīrthasya bhāvāt | suvismito devadevo vareṇyo dṛṣṭvā dūre brahmahatyāṃ ca tīrthāt

اُس تیرتھ کے بھاؤ (اثر) سے شنکر نے اپنے آپ کو برہماہتیا سے پاک سمجھا۔ دیودیو، برگزیدہ مہادیو نہایت حیران ہو کر دیکھتے ہیں کہ برہماہتیا اُس مقدس گھاٹ سے دور کھڑی ہے۔

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
शङ्करःŚaṅkara (Śiva)
शङ्करः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ब्रह्महत्याविहीनम्free from brahma-hatyā (sin of Brahmin-slaying)
ब्रह्महत्याविहीनम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootब्रह्महत्या (प्रातिपदिक) + विहीन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण (qualifier)
मेनेconsidered/thought
मेने:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
आत्मानम्himself
आत्मानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
तीर्थस्यof the tīrtha
तीर्थस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
भावात्due to the power/efficacy (lit. state)
भावात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
सुविस्मितःgreatly astonished
सुविस्मितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + विस्मित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
देवदेवःGod of gods
देवदेवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वरेण्यःmost excellent, worthy of choice
वरेण्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवरेण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having seen)
दूरेfar away
दूरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb)
ब्रह्महत्याम्brahma-hatyā (sin/personified)
ब्रह्महत्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्महत्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तीर्थात्from the tīrtha
तीर्थात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

Purāṇic narrator (likely Sūta/Lomaharṣaṇa) addressing a King

Tirtha: Vidhauṭapāpa

Type: ghat

Listener: Rājendra (best of kings) is the addressed listener in the surrounding passage

Scene: Śaṅkara stands at a luminous river-ford; in the distance the shadowy figure of Brahma-hatyā is seen recoiling, unable to approach the sanctified waters.

Ś
Śaṅkara (Śiva)
B
Brahmahatyā (personified)
T
Tīrtha

FAQs

Tīrtha-śakti is depicted as an active spiritual force that repels sin and restores purity to the devotee.

The Narmadā-side tīrtha later identified as Vidhautapāpa, whose ‘bhāva’ drives away brahmahatyā.

None directly; the passage teaches the merit of approaching and abiding near the tīrtha.