Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 59

तिरोभावं गते देवे भृगुः श्रेष्ठो द्विजोत्तमः । स्वमूर्ति तत्र मुक्त्वा तु ब्रह्मलोकं जगाम ह

tirobhāvaṃ gate deve bhṛguḥ śreṣṭho dvijottamaḥ | svamūrti tatra muktvā tu brahmalokaṃ jagāma ha

جب وہ دیوتا نگاہوں سے اوجھل ہو گیا تو وہ برہمنوں میں برتر، بھृگو نے وہیں اپنی جسمانی صورت ترک کی اور برہملوک کو روانہ ہوا۔

तिरोभावम्disappearance
तिरोभावम्:
Karma/State (अवस्था)
TypeNoun
Rootतिरोभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (गते इत्यस्य) कर्म/अवस्थावाचक
गतेwhen (he) had gone
गते:
Locative absolute (सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formसप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (locative absolute), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग रूप (देवे इति सह)
देवेwhen the god (had gone)
देवे:
Locative absolute (सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सप्तमी-सम्बन्ध (गते सह)
भृगुःBhṛgu
भृगुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
श्रेष्ठःexcellent
श्रेष्ठः:
Karta qualifier (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (भृगुः/द्विजोत्तमः)
द्विजोत्तमःbest of the twice-born
द्विजोत्तमः:
Karta (Subject apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज-उत्तम (प्रातिपदिक; द्विज + उत्तम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्वमूर्तिम्his own form/body
स्वमूर्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व-मूर्ति (प्रातिपदिक; स्व + मूर्ति)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
मुक्त्वाhaving left, abandoning
मुक्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund)
तुthen/indeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
ब्रह्मलोकम्Brahma-world
ब्रह्मलोकम्:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्म-लोक (प्रातिपदिक; ब्रह्मन् + लोक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
जगामwent
जगाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
indeed (narrative)
:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (narrative particle)

Narrator (Purāṇic narrator; likely Sūta-frame)

Tirtha: Bhṛgutīrtha

Type: ghat

Listener: Janamejaya

Scene: Devadeva fades from sight; Bhṛgu sits in unwavering meditation at the riverbank, then his subtle form rises as the body is left behind, with a luminous path toward Brahmaloka.

B
Bhṛgu
D
Devadeva (Śiva)
B
Brahmaloka

FAQs

Association with a powerful tīrtha and divine instruction culminates in elevated post-mortem attainment.

Bhṛgutīrtha/Bhṛgukaccha, where Bhṛgu relinquishes the body.

No explicit prescription; it records the spiritual culmination (utkrānti) of Bhṛgu at the site.