Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 30

Devanagari script

पुनरादाय ते सर्वे कृत्वा निर्व्रणसत्तनुं स्नापितो नर्मदातोये शाण्डिल्यायै समर्पितः

Transliteration

punarādāya te sarve kṛtvā nirvraṇasattanuṃ snāpito narmadātoye śāṇḍilyāyai samarpitaḥ

Translation

پھر ان سب نے اسے دوبارہ اٹھایا، اس کے بدن کو بے زخم اور تندرست کر دیا؛ نرمداؔ کے پانی میں غسل دیا اور شاندلیہ کے سپرد کر دیا۔

Word by Word

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• आदाय: having taken
• आदाय: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: आ+दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘आदाय’ = आदानं कृत्वा; अव्ययभावः

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), बहुवचन; ‘ते’ = they

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), बहुवचन; ‘ते’ इत्यस्य विशेषणम्

• कृत्वा: having made
• कृत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘कृत्वा’ = करणं कृत्वा; अव्ययभावः

• निर्व्रण-सत्-तनुम्: (her) body made sound and woundless
• निर्व्रण-सत्-तनुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: निः+व्रण (प्रातिपदिक) + सत् (प्रातिपदिक) + तनु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन; समासः—निर्व्रण (निः+व्रण) + सत् + तनु (कर्मधारय-प्रायः) ‘निर्व्रणा च सा सती च तनुः’ (अर्थः: woundless and sound-bodied)

• स्नापितः: was bathed
• स्नापितः: Kriya (Passive predicate/कर्मणि-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘स्नापित’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (was bathed)

• नर्मदा-तोये: in the waters of the Narmadā
• नर्मदा-तोये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नर्मदा (प्रातिपदिक) + तोय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7/अधिकरण), एकवचन; समासः—नर्मदायाः तोयम् (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• शाण्डिल्यायै: to Śāṇḍilyā
• शाण्डिल्यायै: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: शाण्डिल्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4/सम्प्रदान), एकवचन

• समर्पितः: was delivered/entrusted
• समर्पितः: Kriya (Passive predicate/कर्मणि-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्+अर्प् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘समर्पित’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (was handed over)

Speaker

Narrator (contextual, within Revā Khaṇḍa narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Narmadā/Revā

Type: river

Visual Art Cues

Scene: A lifeless or wounded husband is lifted; his body becomes whole and uninjured; he is bathed in Narmadā’s flowing waters and returned to Śāṇḍilyā.

Characters & Entities

• Narmadā (Revā)
• Śāṇḍilyā
• Devas/Rishis (implied collectively)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Revā (Narmadā) is portrayed as a sanctifying, restorative power; dharma and tīrtha together become instruments of grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Narmadā River (Revā) itself is glorified through the act of bathing (snāna) that purifies and restores.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) in Narmadā waters is explicitly performed, indicating the river’s purificatory and auspicious potency.