Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा कुरुते प्राणसंक्षयम् । स गच्छेद्यदि युक्तोऽपि पापेन शिवमन्दिरम्

tatra tīrthe tu yaḥ snātvā kurute prāṇasaṃkṣayam | sa gacchedyadi yukto'pi pāpena śivamandiram

اور اس تیرتھ میں جو کوئی اشنان کرکے پھر پران تیاگ دے، وہ—اگرچہ گناہ کے بوجھ سے بھی دبا ہو—شیو کے دھام، شیو کے دیویہ مندر (لوک) کو پہنچتا ہے۔

तत्रthere
तत्र:
Desha-adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण (locative adverb: ‘there’)
तीर्थेat the sacred ford/place
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
तुindeed; but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोध-प्रदर्शक (particle: ‘but/indeed’)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया (having bathed)
कुरुतेdoes; performs
कुरुते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
प्राणसंक्षयम्destruction of life; death
प्राणसंक्षयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्राण + संक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः—प्राणानां संक्षयः (षष्ठी-तत्पुरुष)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative)
गच्छेत्would/should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्त-प्रदर्शक (conditional particle: ‘if’)
युक्तःjoined; associated; tainted
युक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; युज् धातोः)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle), विशेषणम् (सः इति)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-कार (even/also)
पापेनwith sin; by sin
पापेन:
Sahakari/Hetu (Association/Cause)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
शिवमन्दिरम्Śiva’s temple
शिवमन्दिरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव + मन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः—शिवस्य मन्दिरम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

Mārkaṇḍeya (context continuation)

Tirtha: Gopeśvara

Type: ghat

Scene: A devotee, having bathed at the river-ghāṭa, lies peacefully under a tree near the Gopeśvara shrine; subtle divine attendants indicate passage to Śiva’s abode.

Ś
Śiva
G
Gopeśvara

FAQs

The purifying power of a great tīrtha is exalted as capable of overriding even heavy sin, directing the soul toward Śiva.

The same Gopeśvara tīrtha referenced in Adhyāya 162.

Snāna at the tīrtha; the verse then states the promised result at death after such bathing.