Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 14

Devanagari script

ग्रामशूकरतां याति ह्ययाज्ययाजको नृप । खरो वै बहुयाजी स्याच्छ्वानिमन्त्रितभोजनात्

Transliteration

grāmaśūkaratāṃ yāti hyayājyayājako nṛpa | kharo vai bahuyājī syācchvānimantritabhojanāt

Translation

اے بادشاہ! جو نااہل کے لیے یَجْن کراتا ہے وہ گاؤں کا سور بنتا ہے۔ اور جو کتے کی دعوت والے ناپاک کھانے سے کھاتا ہے، وہ بہت سے یَجْن کرنے والا بھی ہو تو گدھا بن جاتا ہے۔

Word by Word

• ग्रामशूकरताम्: the state of a village pig
• ग्रामशूकरताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ग्रामशूकरता (प्रातिपदिक) = ग्राम (प्रातिपदिक) + शूकर (प्रातिपदिक) + ता (प्रत्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (ग्रामे शूकरः इव/ग्रामशूकरस्य भावः)

• याति: goes/attains
• याति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha-bodhaka (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), हेत्वर्थ/अवधारण

• अयाज्ययाजकः: one who officiates for unfit sacrificers
• अयाज्ययाजकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अयाज्ययाजक (प्रातिपदिक) = अयाज्य (प्रातिपदिक) + याजक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (अयाज्यं याजयति इति)

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन

• खरः: a donkey
• खरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: खर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• वै: indeed
• वै: Avadhāraṇa (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अवधारण/प्रमाण

• बहुयाजी: one who performs many sacrifices
• बहुयाजी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बहुयाजिन् (प्रातिपदिक) = बहु (प्रातिपदिक) + याजिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (बहूनि यज्ञानि करोति)

• स्यात्: would become
• स्यात्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• श्वानिमन्त्रितभोजनात्: from eating food offered after inviting a dog
• श्वानिमन्त्रितभोजनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: श्वानिमन्त्रितभोजन (प्रातिपदिक) = श्वान् (प्रातिपदिक) + इमन्त्रित (कृदन्त-प्रातिपदिक) + भोजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (श्वानं निमन्त्र्य कृतं भोजनम्)

Speaker

Sūta (deduced)

Skanda Dialogue

Listener: nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: Two striking metamorphic exempla: a priest performing rites for an unworthy patron, dissolving into a village pig motif; and a man at an impure feast, later shown as a donkey—set as cautionary allegories around the king and narrator.

Characters & Entities

• nṛpa (king)
• yajña
• śvā (dog)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual acts gain merit only when aligned with dharma; serving unworthy causes or consuming defiling food turns religious activity into spiritual downfall.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is praised in this line; it is an ethical warning within the Revā Khaṇḍa’s dharma teaching.

What ritualistic prescription is mentioned?

It cautions against performing yajñas for ayājya patrons and against eating ritually impure feast-food; no positive ritual is detailed.