Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 20

Devanagari script

शुक्लतीर्थं महापुण्यं सम्प्राप्तं कल्मषक्षयात् । योऽत्र दत्ते शुचिर्भूत्वा एकं रेवाजलाञ्जलिम्

Transliteration

śuklatīrthaṃ mahāpuṇyaṃ samprāptaṃ kalmaṣakṣayāt | yo'tra datte śucirbhūtvā ekaṃ revājalāñjalim

Translation

شُکلتیرتھ نہایت عظیم پُنّیہ والا ہے، گناہوں کے زوال کا سبب بنتا ہے۔ جو یہاں پاک ہو کر رِیوا (نَرمدا) کے جل کی ایک اَنجلی بھی نذر کرے—

Word by Word

• शुक्लतीर्थम्: Śukla-tīrtha
• शुक्लतीर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शुक्ल + तीर्थ (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• महापुण्यम्: greatly meritorious
• महापुण्यम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा + पुण्य (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (शुक्लतीर्थम्); कर्मधारय (महৎ पुण्यम्)

• सम्प्राप्तम्: attained
• सम्प्राप्तम्: Karma (Object-predicate/कर्म-विधेय)
• Type: Adjective
• Root: सम् + √प्राप् (धातु; कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘attained/reached’ used predicatively of तीर्थम्

• कल्मषक्षयात्: from the destruction of sin
• कल्मषक्षयात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: कल्मष + क्षय (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन = ablative singular; हेतु-अर्थे ‘from/through the destruction of sin’; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (कल्मषस्य क्षयः)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (देशवाचक) = ‘here/in this place’

• दत्ते: gives/offers
• दत्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• शुचिः: pure
• शुचिः: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (यः)

• भूत्वा: having become
• भूत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: √भू (धातु; कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund) = ‘having become’

• एकम्: one
• एकम्: Karma (Object-quantifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; संख्याविशेषणम् (अञ्जलिम्)

• रेवाजलाञ्जलिम्: a handful (añjali) of Reva’s water
• रेवाजलाञ्जलिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रेवा + जल + अञ्जलि (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः षष्ठी/तत्पुरुष (रेवायाः जलस्य अञ्जलिः = handful of Reva-water)

Speaker

Narrator (contextual)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śuklatīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A devotee stands knee-deep at a quiet ghat, hands cupped in añjali holding Narmadā water; a faint white aura surrounds the spot; the atmosphere is pure and focused, with minimal ritual paraphernalia.

Characters & Entities

• Śuklatīrtha
• Revā (Narmadā)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even a small act performed with purity at a great tīrtha yields vast merit and destroys sin.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Śuklatīrtha on the Revā/Narmadā.

What ritualistic prescription is mentioned?

To become śuci (ritually/mentally pure) and offer a single añjali (cupped handful) of Narmadā water.