Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 8

मासि मासि निराहारो द्वादश्यां कुरुनन्दन । केशवं पूजयेन्नित्यं मासि मार्गशिरे बुधः

māsi māsi nirāhāro dvādaśyāṃ kurunandana | keśavaṃ pūjayennityaṃ māsi mārgaśire budhaḥ

اے کُرونندن! ہر ماہ دوادشی کے دن نِراہار رہ کر، ماہِ مارگشیِرش میں دانا شخص کو روزانہ کیشو کی پوجا کرنی چاہیے۔

मासिin (each) month
मासि:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative of time)
मासिmonth by month
मासि:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; पुनरुक्ति (repetition)
निराहारःfasting / without food
निराहारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिराहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (predicate adjective)
द्वादश्याम्on the Dvādaśī (12th lunar day)
द्वादश्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वादशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कालाधिकरण (time-locative)
कुरुनन्दनO delight of the Kurus
कुरुनन्दन:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकुरुनन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; संबोधन
केशवम्Keśava (Viṣṇu)
केशवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object)
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
मासिin the month
मासि:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (time)
मार्गशीर्षेin Mārgaśīrṣa
मार्गशीर्षे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमार्गशीर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (time)
बुधःa wise person
बुधः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्ता

Skanda (deduced)

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrthas (contextual frame)

Type: river

Listener: Kuru-nandana (a Bharata/Kuru prince figure)

Scene: A disciplined devotee on Dvādaśī, seated near a riverbank shrine, offering tulasī and lamp to Keśava; a calendar wheel of months subtly behind, indicating cyclical worship.

K
Keśava
D
Dvādaśī
M
Mārgaśīrṣa

FAQs

Regular vrata-discipline (Dvādaśī fasting) joined with focused worship of Viṣṇu’s names sanctifies the year.

Not a single tirtha is named; the teaching appears within the Revā Khaṇḍa’s sacred setting.

Nirāhāra (fasting) on Dvādaśī and worship of Keśava in the month of Mārgaśīrṣa.