Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 93

Devanagari script

नारायणं शरण्येशं सर्वदेवनमस्कृतम् । नमो यज्ञाङ्गसम्भूत सर्वव्यापिन्नमोऽस्तु ते

Transliteration

nārāyaṇaṃ śaraṇyeśaṃ sarvadevanamaskṛtam | namo yajñāṅgasambhūta sarvavyāpinnamo'stu te

Translation

نارائن کو سلام، جو پناہ دینے والا پروردگار ہے اور جسے سب دیوتا سجدۂ تعظیم کرتے ہیں۔ اے یَجْیَ کے اَنگوں سے ظہور پانے والے، اے ہمہ گیر! تجھ کو نمسکار ہو۔

Word by Word

• नारायणम्: Nārāyaṇa
• नारायणम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नारायण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; proper noun

• शरण्य-ईशम्: lord of the refuge-worthy (protector)
• शरण्य-ईशम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शरण्य (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शरण्यस्य ईशः)

• सर्व-देव-नमस्कृतम्: worshipped by all gods
• सर्व-देव-नमस्कृतम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक) + नमस्कृत (कृदन्त; नमस् + √कृ (धातु))
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) ‘नमस्कृत’; तत्पुरुष (सर्वैः देवैः नमस्कृतः)

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Prayojana (Salutation)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थक-निपात (salutatory particle)

• यज्ञ-अङ्ग-सम्भूत: O one arisen from the limbs of sacrifice
• यज्ञ-अङ्ग-सम्भूत: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक) + सम्भूत (कृदन्त; सम् + √भू (धातु))
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-एकवचन (हे); भूतकृदन्त (past active participle sense) ‘सम्भूत’ = उत्पन्न; तत्पुरुष (यज्ञस्य अङ्गेभ्यः सम्भूतः)

• सर्व-व्यापिन्: O all-pervading one
• सर्व-व्यापिन्: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + व्यापिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-एकवचन (हे); कर्मधारय (सर्वं व्याप्नोति इति)

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Prayojana (Salutation)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थक-निपात

• अस्तु: may it be
• अस्तु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative/benedictive sense), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन

Speaker

Unspecified in snippet (a Vaiṣṇava stotra used within Revākhaṇḍa ritual context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha-maṇḍala

Type: river

Visual Art Cues

Scene: A devotee on the Narmadā bank offers añjali, facing a radiant four-armed Nārāyaṇa whose form subtly contains yajña-symbols (vedi, ladle, fire) as emanations, indicating ‘yajñāṅga-sambhūta’ and all-pervasion.

Characters & Entities

• Nārāyaṇa
• Devas
• Yajña

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Nārāyaṇa is praised as the universal refuge and the all-pervading reality expressed through yajña and worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The hymn fits the worship context of a Keśava/Nārāyaṇa shrine in Revā-kṣetra, but no specific tirtha name appears in the verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

It functions as a recitable stotra/mantra of salutation during worship after approaching the deity.