Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 66

Devanagari script

श्राद्धिभ्यो वस्त्रयुग्मानि छत्रोपानत्कमण्डलु । दक्षिणा विविधा देया पितॄनुद्दिश्य भारत

Transliteration

śrāddhibhyo vastrayugmāni chatropānatkamaṇḍalu | dakṣiṇā vividhā deyā pitṝnuddiśya bhārata

Translation

شرادھ میں شریک برہمنوں کو جوڑے کے کپڑے، چھتری، جوتے اور کمندلو دینا چاہیے۔ اے بھارت! پِتروں کو یاد کر کے طرح طرح کی دکشِنا بھی پیش کی جائے۔

Word by Word

• श्राद्धिभ्यः: to the śrāddha-performers/priests
• श्राद्धिभ्यः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: श्राद्धिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), बहुवचन

• वस्त्रयुग्मानि: pairs of garments
• वस्त्रयुग्मानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वस्त्र (प्रातिपदिक) + युग्म (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वस्त्राणां युग्मानि)

• छत्रोपानत्कमण्डलु: umbrella, footwear, and water-pot
• छत्रोपानत्कमण्डलु: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: छत्र (प्रातिपदिक) + उपानत्/उपानह् (प्रातिपदिक) + कमण्डलु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समाहार-द्वन्द्व); दानवस्तूनि

• दक्षिणा: honorarium/gift (dakṣiṇā)
• दक्षिणा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दक्षिणा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• विविधा: various
• विविधा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (दक्षिणा)

• देया: should be given
• देया: Kriya (Obligation/विधेय-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) → देय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: विधेयार्थे कृदन्त (gerundive/तव्यत्-अर्थ), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘देया (भवेत्)’

• पितॄन्: the ancestors
• पितॄन्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन

• उद्दिश्य: having dedicated (to)
• उद्दिश्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: उद् + दिश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया

• भारत: O Bhārata
• भारत: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भारत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Speaker

Narrator within Revā-khaṇḍa (traditional attribution: Sūta/Lomaharṣaṇa addressing ṛṣis)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Bhārata (addressed)

Visual Art Cues

Scene: Following the śrāddha meal, the patron presents folded cloth, an umbrella, sandals, and a water-pot to brāhmaṇas seated in a row, with the riverbank and offerings behind.

Characters & Entities

• Pitṛs
• Dakṣiṇā
• Śrāddha
• Bhārata

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śrāddha is completed not only by offerings but also by dāna given with the intention of pleasing and aiding the ancestors.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Revā (Narmadā) tīrthas, within the Revā-khaṇḍa’s sacred geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

Give dakṣiṇā and specific items—pairs of clothes, umbrella, footwear, and kamaṇḍalu—to śrāddha participants, dedicating the act to the Pitṛs.