Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 49

आयुर्धर्मो यशस्तेजः सन्ततिश्चैव वर्धते । पृथिव्यां सागरान्तायां पितृक्षेत्राणि यानि च

āyurdharmo yaśastejaḥ santatiścaiva vardhate | pṛthivyāṃ sāgarāntāyāṃ pitṛkṣetrāṇi yāni ca

عمر، دھرم، یَش (ناموری)، تَیج (روحانی جلال) اور اولاد—یہ سب بڑھتے ہیں۔ اور اس زمین پر جو سمندروں سے گھری ہے، پِتروں کے مقدس میدان (پِتر-کشیتر) بھی ہیں…

आयुःlife-span
आयुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
धर्मःdharma, righteousness
धर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यशःfame
यशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयशस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तेजःsplendour, vigor
तेजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सन्ततिःprogeny, lineage
सन्ततिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसन्तति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक अव्ययम् (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक निपातः (indeed/just)
वर्धतेincreases
वर्धते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
Formलट् (वर्तमानकाल), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
सागरान्तायाम्bounded by the ocean
सागरान्तायाम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसागर (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (पृथिव्याम्); समासः—तत्पुरुषः (सागरः अन्तः यस्याः)
पितृक्षेत्राणिancestral sacred places/fields
पितृक्षेत्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (पितॄणां क्षेत्राणि)
यानिwhich
यानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धक सर्वनाम (relative pronoun)
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक

Deductive (Revā Khaṇḍa narrator continuing instruction)

Tirtha: Pitṛ-kṣetrāṇi (category)

Type: kshetra

Scene: A map-like sacred panorama: multiple tīrthas indicated across the land, with a central figure receiving blessings—symbols of longevity, dharma, fame, tejas, and progeny.

P
Pitṛ-kṣetra

FAQs

Proper ancestral rites yield tangible and spiritual prosperity—longevity, virtue, reputation, inner radiance, and continuity of lineage.

This verse introduces the concept of pitṛ-kṣetras; specific sites are named in the following verses.

Implied: performing pitṛ offerings/śrāddha as the cause of the stated increases (āyuḥ, dharma, etc.).